Örnek Çözüm: Ahşap Birleşimlerinin Otomatik Tasarımı

1. Bu makale hakkında

Bu makale, StatiCAD'in otomatik ahşap birleşim tasarımını iki katlı bir ahşap binada baştan sona ekran görüntüleriyle anlatır: projenin açılması ve analizi, birleşimlerin modelden otomatik bulunması, vidalı birleşimin tasarlanması, sonuç listesinin okunması, uygun olmayan birleşimlerin yorumlanması, seçeneklerin etkisi, detay çizimleri, hesap raporu ve bir birleşimin elle doğrulanması. Bütün değerler örnek binanın gerçek girdileri, bütün sonuçlar programın bu örnekte verdiği sonuçlardır.

Seçeneklerin tümü ve birleşim formunun ayrıntıları için Ahşap Birleşim Hesapları makalesine bakın.

bilgi

Sürüm: Otomatik birleşim tasarımı (plan sağ tık menüsündeki Ahşap Birleşimlerini Otomatik Tasarla komutu) StatiCAD Ultimate ve Hybrid sürümlerinde açıktır. Demo sürümünde yalnız ilk 3 detay tipinin (3 birleşim) hesap raporu ve çizimi verilir; rapor dosyaya yazılamaz. Otomatik tasarım analiz sonuçlarını ve eleman tahkiklerini değiştirmez; yalnız okur. Ekran görüntüleri StatiCAD Ultimate V.10.1.1.0 ile alınmıştır.

ipucu

Örnek dosyalar: Makaledeki iki örneğin proje dosyalarını buradan indirebilirsiniz (ZIP):

AhsapBirlesimOrnek.sy4: iki katlı ahşap bina (Bölüm 2–12); AhsapBirlesimKucukOrnek.sy4: dört kolonlu küçük çerçeve (Bölüm 13, elle izlemesi kolay). Dosyayı Dosya › Aç ile açın ve analizi çalıştırın; analiz sonuçları proje dosyasına kaydedilmediği için her açılışta analiz yeniden yapılmalıdır.

2. Örnek bina

12,00 × 6,00 m planlı, iki katlı (BODRUM KAT ve ZEMİN KAT), kırma çatılı bir ahşap konut. Düşey taşıyıcılar ahşap dikmeler (kolonlar) ve köşelerdeki ahşap perde duvarlardır; dikmeler arasında her katta 60 cm arayla beş sıra yatay kuşak (22 × 15 cm) bulunur. Döşemeler 60 cm aralıklı ahşap kiriş ızgarası (10 × 15 cm) ve üzerindeki 2 cm OSB kaplamadır. Çatı, makas sihirbazıyla üretilmiş ahşap makaslardır. Bütün elemanlar C24 sınıfı ahşaptır (ρ_k = 350 kg/m³).

Şekil 1 – Kat planı: dikmeler, kuşaklar, döşeme kirişleri ve ahşap perdeler

Şekil 2 – Örnek binanın üç boyutlu görünüşü

Tablo 1 – Genel bilgiler

Konu	Değer
Plan	12,00 × 6,00 m (x = 300…1500 cm, y = 300…900 cm)
Katlar	BODRUM KAT ve ZEMİN KAT; eleman adlarındaki kat indisi B ve Z (ör. HB05 = bodrum kat 5 numaralı kiriş, DHZ12 = zemin kat 12 numaralı dikme)
Ahşap sınıfı	C24 (yumuşak ahşap): fm,k = 24 MPa, ρk = 350 kg/m³
Dikmeler (kolonlar)	15 × 22 cm; kat yüksekliğince, düğüme bir kenarından bağlı çizilmiş
Kuşaklar	22 × 15 cm yatay kirişler; dikmeler arasında, her katta beş farklı kotta
Döşeme kirişleri	10 × 15 cm; 60 cm arayla
Döşeme	2 cm OSB kaplama, Gkaplama = 20 kg/m², Q = 200 kg/m²
Ahşap perdeler	her katta 8 adet, 24 cm kalınlıkta, 1,50 m boyunda
Yük birleşimleri	Projede kullanıcı tanımlı kombinasyonlar seçilidir (1,35Gk+1,5Qk, rüzgârlı ve depremli birleşimler). Birleşimlerde belirleyici çıkanlar: 1,35Gk+1,5Qk (974), Gk+Qk+0,4Sk+Ex2+0,3Ey1+0,3Edz (163), Gk+Qk+0,4Sk-Ey1-0,3Ex2+0,3Edz (153), Gk+Qk+0,4Sk+Ex1-0,3Ey1+0,3Edz (118)
Nem katsayısı CN	her elemanın kendi seçimi (Kiriş / Kolon Özellikleri); bu modeldeki birleşimlerde 0,95 (648 birleşim), 0,85 (1332 birleşim)

Tablo 2 – Programın bu modelde bulduğu birleşimler

Tür	Adet	Açıklama
Kiriş–kiriş (T)	708	Bir kirişin başka bir kirişin yan yüzüne saplandığı uçlar
Kiriş–kolon	1374	Kuşakların ve döşeme kirişlerinin dikmelere bağlandığı uçlar
Duvara oturma	24	Ahşap perde üzerine oturan kiriş uçları (vidalı tasarım kapsamı dışında)
Uç–uç (köşe / ek)	6	İki kiriş ucunun aynı noktada buluştuğu köşeler ve kendi doğrultusunda devam eden kirişlerin ek yerleri (kapsam dışı)
Toplam	2112	1980 tanesi tasarlandı; eğimli kiriş / makas üyesi olduğu için taranmayan kiriş: 258

3. Birleşim tasarımının özeti

Program ikincil (taşınan) kirişin ucunu, saplandığı ana elemanın (kiriş ya da kolon) yan yüzüne tam dişli vidalarla bağlar. Vidalar ikincil kirişin ekseninden geçen düşey düzlemde, yatayla θ açısı yapacak biçimde eğik çakılır ve eksenel çalışır; birleşimin kesme kuvveti vidaların eksenel kuvvetlerinin düşey bileşeniyle taşınır.

Şekil 3 – Çapraz vida çifti: T çekme vidası ikincil kirişin alt yüzünden girip ana elemana doğru yükselir, C basınç vidası üst yüzden girip alçalır

Tablo 3 – Vida düzenleri

Düzen	Çalışma biçimi	Kesme dayanımı
Çapraz vida çifti	Her çiftte bir vida çekmeye (T), diğeri basınca (C) çalışır. Yön değiştiren yüklerde de çalışır; Otomatik seçenekte önce bu düzen denenir.	VRd = nef · 2 · min(FRd,T; FRd,C) · sin θ (n = çift sayısı; çift, zayıf vidayla sınırlıdır)
Eğik (yalnız çekme) vida	Bütün vidalar çekmeye çalışır; yatay bileşen arayüzdeki temasla karşılanır. Çapraz düzenle uygun çözüm bulunamazsa denenir.	VRd = nef · FRd,T · sin θ (n = vida sayısı)

Tablo 4 – Denetlenen koşullar

Koşul	Bağıntı	Dayanak
Dişli kısmın çekip-çıkarma dayanımı (her iki elemanda)	fax,k = 0,52 · d−0,5 · lef−0,1 · ρk0,8; Fax,α,Rk = fax,k · d · lef · kd / (1,2 cos²α + sin²α), kd = min(d/8; 1)	Denk. 4.263, 4.264
Başlık gömülmesi (çekme vidası)	Fhead,Rk = fhead,k · dh² · (ρk/ρa)0,8; baş tarafında dişli kısmın dayanımıyla büyüğü alınır	Denk. 4.265
Vida çekme dayanımı	Ft,Rd = ftens,k / γM2	Denk. 4.266
Etkili vida sayısı	nef = n0,9	Denk. 4.267
Yanal kesme V3 (kiriş eksenine dik, yatay)	Vidalar yanal yüklenir: Fv,Rk Johansen bağıntılarıyla (tek kesme düzlemi, def = 1,1 d1, halat etkisi alınmaz); V3,Rd = nef · ΣFv,Rd; düşey kesmeyle etkileşim η = √(ηV² + η3²) ≤ 1; η3 > 0,10 ise ikincil kirişte yüklü kenar mesafesi a4,t (def < 5 mm: 7 def, değilse 10 def)	EN 1995-1-1, 8.2.2, 8.7.1, Denk. 8.28; Çizelge 4.22
Basınç vidasında burkulma (ek kontrol)	Nki = √(ch Es Is), λ = √(Npl/Nki), Fki,Rd = κc Npl / γM1	elastik yataklı çubuk
Ana kirişte liflere dik çekme (yarılma)	F90,Rk = 14 · b · w · √(he / (1 − he/h)); Fv,Ed = aynı kesite saplanan kirişlerin toplam kesmesi	EN 1995-1-1, 8.1.4
Geometri koşulları	a2 ≥ 5d; ana kirişte lif doğrultusunda a1 ≥ 7d; a2,CG ≥ 4d; a1,CG ≥ 10d; lef ≥ 6d; t ≥ 12d; 6 ≤ d ≤ 12 mm; θ ≥ 30°	Çizelge 4.24

Girdilerin kaynağı. Tasarım kesmesi V_Ed, kirişin o ucundaki mesnet kesmesidir (analiz sonucu, V2; eleman tahkikinde belirleyici olan kombinasyonun değeri). k_mod = c_y · C_N alınır: c_y belirleyici kombinasyonun yük süresi katsayısı, C_N elemanın nem katsayısıdır (ikincil kiriş ile ana elemanın küçüğü); ahşap eleman tahkikleri de aynı katsayıları kullanır. ρ_k ve kesitler elemanlardan, kot farkları modelden okunur. Vida özellikleri genel tam dişli karbon çelik vida kabulüdür (d₁ = 0,65 d, d_h = 1,8 d, f_tens,k = 800 MPa × diş dibi alanı, f_head,k = 10 MPa, f_y,k = 1000 MPa).

Aynı kombinasyon. V2 ve V3 ayrı zarflardan değil aynı kombinasyondan alınır: önce V2'nin belirleyici kombinasyonu (o kombinasyondaki V3 ile), sonra V3'ün belirleyici kombinasyonu (o kombinasyondaki V2 ile) denetlenir; her biri kendi c_y katsayısıyla. Listede, dökümde ve raporda tasarımı belirleyen kombinasyon gösterilir.

Yanal kesme. Kirişin o ucundaki yanal mesnet kesmesi V3 de tasarıma girer. Vidalar kirişin düşey düzlemindedir; V3 bu düzleme dik olduğundan vidaları yanal (kesme) yükler. Tek vidanın yanal dayanımı Johansen bağıntılarıyla, diş dibi çapından türetilen etkili çapla (d_ef = 1,1 d₁) ve vidanın iki elemandaki boylarıyla hesaplanır; vidanın eksenel kapasitesi düşey kesmeye ayrıldığı için halat etkisi alınmaz. Düşey ve yanal kullanım oranları karesel olarak birleştirilir: η = √(η_V² + η₃²). Listedeki η bu birleşik orandır.

bilgi

c_y katsayısı: Programın kendi kombinasyonlarında düşey yük birleşimi için c_y = 0,8, depremli birleşimler için 1,1 alınır. Kullanıcı tanımlı kombinasyonlarda (bu örnekteki gibi) c_y, kombinasyonun son yüklemesinin etki süresi tanımından gelir: "Anlık Etki" 1,1; "Orta Süreli Etki" 0,8; diğer tanımlar 0,6. Yüklemelerin etki süresi Yük Tanımları'ndan seçilir; bu örnekte düşey yük birleşimi 0,60 ile, depremli birleşimler 1,10 ile hesaplanmıştır.

tehlike

Geometri koşulları kesin kuraldır: Program dayanımı tutturmak için aralık / kenar / uç mesafesi koşullarını çiğneyen bir düzen seçmez: koşullara uyan en güçlü düzen yetmiyorsa durum Yetersiz, kesite hiçbir düzen koşullara uyarak sığmıyorsa Geometri koşulu olur.

tehlike

Vida ürünü: Hesap genel vida özellikleriyle yapılır. Uygulamada seçilen ürünün performans beyanı (DoP / ETA) değerleri ve ürüne özgü en küçük aralık koşulları ile doğrulanmalıdır.

4. Projenin açılması ve analiz

1. Dosya › Aç ile AhsapBirlesimOrnek.sy4 dosyasını açın. Başlangıç ekranındaysanız Ana Ekran simgesiyle çalışma ekranına geçin.
2. Üst araç çubuğundaki Analiz düğmesiyle analiz penceresini açın ve Analize Başla'ya basın.
3. Analiz bittiğinde pencereyi kapatın. Ahşap kirişlerin mesnet kesmeleri artık bellektedir.

Şekil 4 – Örnek proje açıldıktan sonra ana ekran: solda plan, sağda üç boyutlu görünüş

Şekil 5 – Analiz penceresi: analiz tamamlandıktan sonra

bilgi

Analiz yapılmadan da çalışır mı?: Evet, ama anlamlı olmaz: güncel analiz sonucu yoksa V_Ed = 0 alınır, her birleşime en küçük (konstrüktif) vida düzeni atanır, durum Analiz yok olur ve pencere ile rapor bunu UYARI olarak yazar. Model analizden sonra değiştirilirse de analiz geçersiz sayılır; analizi yeniden çalıştırın.

5. Otomatik tasarımın başlatılması

Plan görünüşünde sağ tıklayın (boş alanda ya da bir elemanın üzerinde) ve menüden Ahşap Birleşimlerini Otomatik Tasarla'yı seçin. Komut, projede ahşap kiriş varsa görünür; eleman seçmek gerekmez.

Şekil 6 – Plan sağ tık menüsü (boş alanda): Ahşap Birleşimlerini Otomatik Tasarla

Şekil 7 – Otomatik tasarım penceresi: model taranmış ve birleşimler tasarlanmış olarak açılır

Pencere her açılışta modeli tarar ve bütün birleşimleri tasarlar. Bu örnekte 2112 birleşim bulunmuş, 1980 tanesi tasarlanmış, bunların 1931 tanesi bütün koşulları sağlamış, 49 tanesi sağlamamıştır; tasarımlar 21 detay tipinde toplanmıştır (pencerenin alt satırı).

6. Pencerenin okunması

6.1 Seçenekler

Şekil 8 – Seçenekler ve işlem düğmeleri

Tablo 5 – Seçenekler

Seçenek	Varsayılan	Açıklama
Vida düzeni	Otomatik	Otomatik: önce çapraz çift, uygun çözüm yoksa eğik vida. İstenirse düzen sabitlenir.
Çap (mm)	6 – 12	Denenecek vida çapı aralığı (6, 8, 10, 12 mm).
Eğim	Otomatik	Vida ekseninin yatayla açısı. Otomatik: 45°; uygun çözüm yoksa 30° ve 60° de denenir.
kmod	Analizden (cy × CN)	İstenirse bütün birleşimler için sabit bir değer seçilir.
γM	1,30	Birleşim malzeme katsayısı (çekip-çıkarma ve liflere dik çekme). Vida çeliği için γM2 = 1,25, burkulma için γM1 = 1,10 sabittir.
Aynı kesitli birleşimlerde tek detay	açık	Kesitleri, kotları ve açısı aynı olan birleşimler bir grupta toplanır ve grubun en elverişsiz birleşimine göre tek vida düzeniyle tasarlanır; her birleşim kendi kuvvetiyle yeniden değerlendirilir. Kapatılırsa her birleşim kendi kuvvetine göre ayrı tasarlanır (çok sayıda detay tipi çıkar).
Kolonlar katlar arasında sürekli	kapalı	Açılırsa üst katta aynı noktada devam eden ahşap kolon eksiz (sürekli) kabul edilir; kolon üst ucu mesafesi koşulu o kolonun üst ucuna göre aranır. Kolonlar kat hizasında ekleniyorsa kapalı bırakın.
Yalnız seçili kirişler	kapalı	Liste yalnız planda seçili ahşap kirişlerin uçlarını içerir. Tarama yine bütün kirişlerde yapılır; aynı kesite saplanan komşu kirişin kesmesi ve ana kirişin kendi uç birleşimi hesaba girer.
Yalnız etkin kat	kapalı	Yalnız etkin kat taranır.

Seçenek değiştirdikten sonra Tara ve Tasarla ile yeniden hesaplayın. Pencere açıkken modeli değiştirir ya da analizi yeniden çalıştırırsanız, pencereye döndüğünüzde ya da bir işlem düğmesine bastığınızda tarama kendiliğinden yenilenir; seçenek kutularını değiştirip Tara ve Tasarla'ya basmadan bir işlem düğmesine basarsanız da tarama yeni seçeneklerle yenilenir (eski seçeneklerin sonucundan çizim ya da rapor üretilmez). Yeniden taramada listede seçili olan birleşim korunur.

6.2 Birleşim listesi

Tablo 6 – Liste sütunları

Sütun	Anlamı
Kat, Kiriş, Uç	İkincil (taşınan) kiriş ve ucu. I kirişin başlangıç ucu, J bitiş ucudur (çizim yönüne göre).
Ana eleman, Tür	Ucun bağlandığı kiriş, kolon ya da duvar ve birleşim türü.
VEd (kN)	O uçtaki tasarım kesmesi. Tasarlanmayan türlerde de (duvara oturma, uç–uç) gösterilir.
Vida	Seçilen vida: 2 x 2 Ø6x240 = 2 çift (4 adet) 6 mm çaplı, 240 mm boyunda vida; eğik düzende 2 Ø6x200 = 2 adet.
Düzen	Çapraz / Eğik ve vida eğimi θ.
VRd (kN), η	Birleşimin kesme dayanımı ve kullanım oranı (kesme ile liflere dik çekme oranlarının büyüğü).
Durum	Aşağıdaki tabloya bakınız.
Detay	Detay tipi numarası (D1, D2 …); çizimde ve raporda aynı numara kullanılır.

Tablo 7 – Durumlar (bu örnekteki adetleriyle)

Durum	Adet	Anlamı
Uygun	1931	Bütün dayanım ve geometri koşulları sağlanıyor.
Yetersiz	27	Geometri koşullarına uyan en güçlü düzenle dayanım sağlanamıyor (η > 1).
Geometri koşulu	22	Kesite hiçbir vida düzeni aralık / kenar / uç mesafesi koşullarını sağlayarak sığmıyor.
Analiz yok	0	Güncel analiz sonucu yok; VEd = 0 ile konstrüktif düzen.
Oturma	0	Kiriş kolonun üstüne oturuyor; vidalı kesme birleşimi gerekmez.
Tasarlanamadı	102	Kiriş–kiriş / kiriş–kolon birleşimi ama tasarlanamıyor (ana eleman ahşap değil, kesite vida sığmıyor …); neden dökümdeki Not satırındadır.
Kapsam dışı	30	Duvara oturma ve uç–uç (köşe / ek) birleşimleri.

Bir satıra tıklandığında sağ üstte o birleşimin kesit ve plan detayı, altında hesap dökümü gösterilir.

bilgi

Durumun yanındaki "!" işareti: Durum sütununda Uygun ! gibi bir ünlem, o birleşime özgü bir uyarı notu olduğunu gösterir: ana elemana karşı yüzden de kiriş saplanması (vidaların şaşırtılması), modeldeki eksen kaçıklığı ya da kirişten dar kolon yüzü. Not, satır seçildiğinde dökümün başındaki Not satırlarında okunur; raporda birleşim listesinde "!" ile, detay sayfalarında tipin bütün birleşimlerinin not özetiyle yer alır. Bu örnekte 886 birleşim işaretlidir.

7. Sonuçların incelenmesi

7.1 Detay tipleri

Aynı kesitlere, aynı vida düzenine ve aynı uygunluk durumuna sahip birleşimler tek detay tipinde toplanır. Bu örnekte oluşan tipler:

Tablo 8 – Detay tipleri (her tipte en elverişsiz birleşimin değerleri)

Detay	Tür	İkincil b × h	Ana b × h	Vida	Düzen	Adet	VEd (kN)	VRd (kN)	η	η90	Durum
D1	Kiriş–kolon	220 x 150	kolon 150	5 x 2 Ø6x200	Çapraz 30°	178	0,04	6,47	0,97	–	Uygun
D2	Kiriş–kolon	220 x 150	kolon 150	5 x 2 Ø6x200	Çapraz 30°	27	0,03	6,47	5,21	–	Yetersiz
D3	Kiriş–kolon	220 x 150	kolon 150	28 x 2 Ø4x60	Çapraz 0°	41	0,03	4,92	0,94	–	Uygun
D4	Kiriş–kolon	220 x 150	kolon 150	2 x 2 Ø6x220	Çapraz 45°	984	5,04	6,08	0,83	–	Uygun
D5	Kiriş–kolon	220 x 150	kolon 220	2 x 2 Ø6x200	Çapraz 30°	10	0,05	2,83	0,91	–	Uygun
D6	Kiriş–kolon	220 x 150	kolon 220	2 x 2 Ø6x220	Çapraz 45°	40	4,64	6,08	0,77	–	Uygun
D7	Kiriş–kiriş (T)	220 x 150	220 x 150	1 x 2 Ø6x200	Çapraz 30°	10	2,43	2,92	0,83	0,08	Geometri koşulu
D8	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	24 x 2 Ø4x50	Çapraz 0°	10	3,41	4,50	0,77	0,09	Uygun
D9	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	1 x 2 Ø6x260	Çapraz 30°	6	2,75	3,00	0,96	0,13	Uygun
D10	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	2 x 2 Ø6x260	Çapraz 30°	4	3,82	4,70	0,82	0,14	Uygun
D11	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 30°	4	4,46	4,74	0,94	0,23	Uygun
D12	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 30°	8	4,17	4,74	0,88	0,21	Geometri koşulu
D13	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 30°	4	2,13	4,74	0,52	0,11	Geometri koşulu
D14	Kiriş–kolon	100 x 150	kolon 220	1 x 2 Ø6x200	Çapraz 30°	4	1,45	1,52	1,00	–	Uygun
D15	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	100 x 150	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 30°	488	4,70	5,30	0,89	0,94	Uygun
D16	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	100 x 150	1 x 2 Ø6x240	Çapraz 30°	13	2,74	2,84	0,99	0,46	Uygun
D17	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	100 x 150	1 x 2 Ø6x200	Çapraz 30°	42	1,59	1,78	0,98	0,29	Uygun
D18	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	100 x 150	1 x 2 Ø6x220	Çapraz 30°	15	2,24	2,32	1,00	0,38	Uygun
D19	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	100 x 150	24 x 2 Ø4x50	Çapraz 0°	3	3,76	5,03	0,75	0,33	Uygun
D20	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	100 x 150	1 x 2 Ø6x180	Çapraz 30°	87	0,77	1,23	0,99	0,23	Uygun
D21	Kiriş–kiriş (T)	100 x 150	220 x 150	1 x 2 Ø6x180	Çapraz 30°	2	0,93	1,10	0,90	0,06	Uygun

7.2 Kiriş–kiriş (T) birleşimi

D15 tipi (488 yerde): HZ491 (I ucu) / HZ347. İkincil 100 × 150 mm, ana 100 × 150 mm; V_Ed = 4,70 kN (kombinasyon 1,35Gk+1,5Qk), k_mod = 0,60 × 0,95 = 0,57. Seçilen düzen 2 x 2 Ø6x240, Çapraz 30°; V_Rd = 5,30 kN, η = 0,94. Durum: Uygun.

Şekil 9 – Listede bir kiriş–kiriş birleşimi seçildiğinde: detay önizlemesi ve hesap dökümü

Önizlemede KESİT ikincil kirişin ekseni boyunca düşey kesittir: solda ikincil kiriş, sağda (taralı) ana kirişin en kesiti. Kırmızı çizgi çekme vidası (T), mavi çizgi basınç vidasıdır (C); vida başları kısa çizgiyle gösterilir. Yatay ölçüler vida giriş noktalarının arayüze uzaklığıdır. PLANda vidaların kiriş genişliğindeki yeri görülür.

Dökümde sırasıyla: girdiler (belirleyici kombinasyon, k_mod), seçilen vida ve yerleşim (n, a₂, kenar, çift içi kaçıklık e), T ve C vidaları için arayüz kesişim yüksekliği z_i, iki elemandaki dişli boyları ve lif açıları, karakteristik dayanımlar, tek vida tasarım dayanımı ve belirleyen göçme biçimi, birleşim dayanımı, liflere dik çekme ve geometri koşulları ([+] sağlanıyor, [X] sağlanmıyor) yer alır.

Bu birleşimde ana kirişin aynı kesitine karşı yüzden de bir kiriş saplanmaktadır; liflere dik çekme tahkikinde iki kirişin kesmeleri toplanır: F_v,Ed = 9,35 kN (bu kirişin V_Ed değeri 4,70 kN). Vidalar ana kiriş genişliğinin yarısını geçtiği için program, iki yandan giren vidaların şaşırtılması gerektiğini de not eder.

7.3 Kiriş–kolon birleşimi

D4 tipi (984 yerde): HB28 (I ucu) / DHB04. İkincil 220 × 150 mm, ana kolon (vida doğrultusunda 150 mm, yüz genişliği 220 mm); V_Ed = 5,04 kN (kombinasyon Gk+Qk+0,4Sk+Ey1+0,3Ex2+0,3Edz), k_mod = 1,10 × 0,85 = 0,94. Seçilen düzen 2 x 2 Ø6x220, Çapraz 45°; V_Rd = 6,08 kN, η = 0,83. Durum: Uygun.

Şekil 10 – Bir kiriş–kolon birleşimi: kiriş dikmenin yan yüzüne vidalarla bağlanır

Kolonda lifler düşey olduğundan vida ekseni ile lif arasındaki açı 90° − θ olur. Kolonun uç lifi üst ucudur; kolondaki dişli kısmın ağırlık merkezinin kolon üst ucuna uzaklığı a_1,CG ≥ 10d koşuluyla denetlenir. Kolon kirişin çok üstünde devam ediyorsa çizimde kırık çizgiyle kesilir.

bilgi

Kolon yan yüzü kabulü: Program kiriş ucunu kolonun yan yüzüne bağlı kabul eder. Kolon üst ucu kiriş alt kotunda ya da altındaysa önce kiriş–kiriş kuralına bakılır: düğümden kesintisiz geçen (ya da daha güçlü) bir kiriş varsa uç o kirişe saplanıyordur ve kiriş–kiriş birleşimi olarak tasarlanır; yoksa kiriş kolona oturuyor sayılır (durum Oturma) ve vidalı kesme birleşimi tasarlanmaz (ezilme tahkiki eleman hesabındadır).

7.4 Kolon dışmerkezliği: kiriş ekseni kolon yüzünün ortasından geçmiyorsa

Sonlu eleman modelinde eleman düğümleri çakışıktır; gerçek dışmerkezlik kolonda DNM / eksantrisite ayarlarıyla, kirişte dışmerkezlik ve Ofset ayarlarıyla (Hatıl Özellikleri › Ofset: Ofset2 düşey, Ofset1 eksen boyunca) verilir ve birleşim tasarımında olduğu gibi kabul edilir. Bu modelde dikmeler düğüme bir kenarından bağlıdır (DNM); bu yüzden 50 birleşimde kirişin ekseni, bağlandığı kolon yüzünün ortasından değil kenarından geçer. Vidalar kiriş ile kolon yüzünün örtüşen genişliğine yerleştirilir; örtüşme darsa sığan vida sayısı azalır, hiç örtüşme yoksa birleşim tasarlanmaz. Vida grubu kiriş ekseninden kaçık kaldığında oluşan V · e momenti ayrıca değerlendirilmelidir (not düşülür).

Örnek: HZ134 (I ucu) / DHZ07. İkincil 220 × 150 mm, ana kolon (vida doğrultusunda 220 mm, yüz genişliği 150 mm); V_Ed = 0,05 kN (kombinasyon 1,35Gk+1,5Qk), k_mod = 0,60 × 0,85 = 0,51. Seçilen düzen 2 x 2 Ø6x200, Çapraz 30°; V_Rd = 2,83 kN, η = 0,91. Durum: Uygun. Kolon dışmerkezliği 75 mm; vidaların yerleştiği ortak genişlik 110 mm.

Şekil 11 – Kolon yüzüne göre dışmerkez bir kiriş: dökümdeki not; planda kolon ve vida grubu gerçek konumlarında

7.5 Askı (çelik kiriş papucu) ile tasarlanan birleşimler

Bağlantı seçeneği varsayılan durumdayken (Vida; uygun değilse askı) vidalı düzeni koşulları sağlamayan ya da kesite sığmayan birleşimlerde askı denenir; askı bütün koşulları sağlıyorsa birleşim askıyla tasarlanır. Bu modelde 54 birleşim askıyla çözülmüştür. Hesap geneldir (ürün kataloğu yoktur): U biçimli 2 mm sac, yivli ankraj çivisi Ø4; ikincil kiriş çivileri, ana eleman çivileri (kesme + dışmerkezlik momentinden çekme), sacın kesmesi ve ana kirişte liflere dik çekme denetlenir. Seçilen ürünün boyutları, çivi düzeni ve performans beyanı (DoP / ETA) bulunan değerleri karşılamalıdır.

Örnek: HZ05 (J ucu) / DHZ03 — Askı H150 12+16 Ø4x60: askı yüksekliği H = 150 mm, ikincil kirişte 12, ana elemanda 16 çivi Ø4×60 (kulaklar içe dönük); V_Rd = min(6,78; 4,92; 69,28) = 4,92 kN, V_Ed = 0,03 kN, η = 0,94.

Şekil 12 – Askıyla tasarlanan bir birleşim: yandan ve önden görünüş, dökümde askı hesabı

7.6 Uygun olmayan birleşimler

Bu örnekte 49 birleşim uygun değildir (Yetersiz: 27, Geometri koşulu: 22). En kalabalık grup:

D2 tipi (27 yerde): HZ241 (I ucu) / DHZ54. İkincil 220 × 150 mm, ana kolon (vida doğrultusunda 150 mm, yüz genişliği 220 mm); V_Ed = 0,03 kN (kombinasyon 1,35Gk+1,5Qk), k_mod = 0,60 × 0,85 = 0,51. Seçilen düzen 5 x 2 Ø6x200, Çapraz 30°; V_Rd = 6,47 kN, η = 5,21. Durum: Yetersiz.

Şekil 13 – Uygun olmayan bir birleşim: listede durum kırmızı; dökümde oran ve koşullar

Durum Yetersiz ise geometri koşullarına uyan en güçlü vida düzeni bile kesmeyi taşımıyor demektir; Geometri koşulu ise kesite hiçbir düzen koşulları sağlayarak sığmıyor demektir. Her iki durumda seçenekler:

• ikincil kirişin genişliğini artırmak (yan yana daha çok vida sığar) ya da yüksekliğini artırmak (daha uzun vida, daha büyük uç mesafesi);
• kirişi dikmenin üstüne oturtmak (kolon üst kotunu kiriş alt kotuna çekmek) – kesme ezilmeyle aktarılır;
• kolon üst katta eksiz devam ediyorsa Kolonlar katlar arasında sürekli seçeneğini açmak (Bölüm 8);
• vidalı bağlantı yerine askı / çelik bağlantı elemanı kullanmak (birleşim formunda elle hesaplanabilir);
• ürün ETA belgesi daha küçük aralıklara izin veriyorsa hesabı o değerlerle elle doğrulamak.

7.7 Ana kiriş ucuna yakın saplanan kirişler

Bu modelde kuşaklar dikmeden dikmeye ayrı parçalardır; her parça uçlarında dikmenin yan yüzüne bağlanır, yani dikme yüzünde kesilir. Bir döşeme kirişi böyle bir parçaya dikmenin hemen yanında saplanıyorsa vidalar ana parçanın uç bölgesine düşer. Çizelge 4.24'teki a_1,CG ≥ 10d koşulu burada ana kirişin fiziksel ucuna (dikme yüzüne) göre aranır; en küçük vida çapıyla bile 60 mm gerekir. Bu örnekte 22 birleşim bu koşulu sağlamaz ve durumları Geometri koşulu olur.

Örnek: HB375 (J ucu) / HB235. İkincil 100 × 150 mm, ana 220 × 150 mm; V_Ed = 4,17 kN (kombinasyon 1,35Gk+1,5Qk), k_mod = 0,60 × 0,85 = 0,51. Seçilen düzen 2 x 2 Ø6x240, Çapraz 30°; V_Rd = 4,74 kN, η = 0,88. Durum: Geometri koşulu. İkincil kirişin yan yüzü ile ana parçanın dikme yüzündeki ucu arasındaki mesafe 12 mm (sınır 10d = 60 mm).

Şekil 14 – Ana kiriş ucuna yakın bir birleşim: durum "Geometri koşulu"; dökümün sonundaki koşullar listesinde a1,CG ≥ 10d (ana kiriş ucu) satırı [X] ile işaretlidir

Çözüm: döşeme kirişini dikmeden uzaklaştırmak (ya da doğrudan dikmeye bağlamak), kuşağı dikme üzerinden sürekli geçirmek ya da o uçta askı / çelik bağlantı elemanı kullanmak. Ana kiriş o noktada yalnızca modelde bölünmüşse (aynı doğrultuda devam ediyor ve arada kolon yan yüzü birleşimi yoksa) ya da kolonun üstüne oturarak sürekli geçiyorsa bu koşul aranmaz.

7.8 Tasarlanmayan satırlar

Duvara oturan uçlar, köşe / ek birleşimleri ve tasarlanamayan birleşimler listede görünür; nedeni seçili satırın dökümünde Not olarak yazılır. Bu örnekteki nedenler:

Tablo 9 – Vidalı tasarım yapılmayan satırlar

Durum	Adet	Not
Tasarlanamadı	90	Kiriş ekseni kolon yüzü eksenine göre 75 mm dışmerkez (kolon DNM / eksantrisite, kiriş dışmerkezlik ayarı): vidalar ortak genişliğe (50 mm) yerleştirildi; vida grubu kiriş ekseninden 25 mm kaçıktır, V x e momenti ayrıca değerlendirilmelidir. Kolon yan yüzüne vidalı bağlantı kabulü. Kesit boyutlarına sığan vida düzeni bulunamadı (askı / çelik bağlantı elemanı düşünülmelidir). Askı (çelik kiriş papucu) da denendi: genel askı hesabı da koşulları sağlamıyor.
Kapsam dışı	24	Duvar üzerine oturma: vidalı kesme birleşimi kapsamı dışında.
Tasarlanamadı	12	Ana kiriş ahşap değil: vidalı tasarım yapılmadı.
Kapsam dışı	6	Köşe / ek birleşimi: otomatik tasarım kapsamı dışında.

8. Seçeneklerin etkisi

Aynı modelde seçenekler değiştirilip Tara ve Tasarla ile yeniden hesaplandığında elde edilen sonuçlar:

Tablo 10 – Seçenek denemeleri

Seçenek	Tasarlanan	Uygun	Uygun olmayan	Detay tipi	Yorum
Varsayılan (tek detay açık, kolonlar sürekli değil)	1980	1931	49	21	Makaledeki sonuçlar.
"Aynı kesitli birleşimlerde tek detay" kapalı	1980	1931	49	49	Her birleşim kendi kuvvetine göre tasarlanır: yer yer daha kısa vida, ama çok daha fazla detay tipi.
"Kolonlar katlar arasında sürekli" açık	1980	1937	43	26	Alt kattaki dikmelerin üst ucu için uç mesafesi aranmaz; kolon üst ucundaki birleşimlerde daha dik (45°) ve daha güçlü vida seçilebilir.
Vida düzeni: Eğik (yalnız çekme)	1980	1920	60	18	Vida sayısı yarıya iner, ama birleşimin dayanımı da düşer; dar kesitlerde yetmeyebilir.
Çap aralığı 8 – 12 mm	1972	1900	72	19	Kalın vida daha büyük kenar / uç mesafesi ve genişlik ister; dar kirişlere sığmaz.
kmod = 0,80 (sabit)	1980	1947	33	17	Bütün birleşimlerde aynı kmod.

9. Detay çizimleri

Detay Çizimleri düğmesi, her detay tipinin en elverişsiz birleşimini kesit ve plan görünüşüyle, ölçüleri, vida etiketi ve uygulandığı yerlerin listesiyle çizim ekranına aktarır; sağ tarafa da her kat için birleşim yerleşim planını çizer. Komut çizim ekranını kendisi açar ve yeni bir çizim başlatır (ekrandaki kaydedilmemiş çizimi önce kaydedin); 1 birim = 1 cm.

Şekil 15 – Çizim ekranı: solda detay paftası, sağda kat kat birleşim yerleşim planları

Şekil 16 – Çizimden: kiriş–kiriş detayı

Şekil 17 – Çizimden: kiriş–kolon detayı

Şekil 18 – Birleşim yerleşim planı: kiriş eksenleri, dikmeler ve her kiriş ucunda detay numarası

Şekil 19 – Yerleşim planından yakın görünüş: yakın düşen uçların (farklı kotlardaki kuşaklar) detay numaraları tek etikette toplanır

Tablo 11 – Çizim katmanları

Katman	İçerik
KirisHatil	İkincil kiriş konturu; yerleşim planında kiriş eksenleri
Hatil	Ana eleman (kiriş / kolon) konturu
AhsapVidaT	Çekme vidaları (T), kırmızı; yerleşim planında uygun olmayan uçlar
AhsapVidaC	Basınç vidaları (C); yerleşim planında uygun uçlar
Olcu, Olcu Yazi	Ölçü çizgileri ve değerleri
Yazi	Eleman adları, başlıklar, açıklamalar
Donatı Çerçeve	Ana kiriş en kesit taraması

10. Hesap raporu

Hesap Raporu düğmesi raporu önizlemede açar; PDF… düğmesi doğrudan dosyaya yazar. Rapor şu bölümlerden oluşur:

• Kapsam ve kabuller, kullanılan seçenekler, bulunan / tasarlanan birleşim sayıları;
• Detay tipleri tablosu (Bölüm 7.1'deki tablo);
• Vidalı tasarım yapılmayan birleşimler (neden bazında adetler);
• Birleşim listesi: bütün birleşimler, kuvvetleri ve detay numaraları;
• her detay tipi için bir hesap sayfası: çizim, girdiler ve belirleyici kombinasyon, geometri koşulları, tek vida dayanımları, birleşim dayanımı, liflere dik çekme, uygulandığı yerler, o tipteki bütün birleşimlerin notları (ör. yanal kesme V3'ün kaç birleşimde belirgin olduğu ve en büyük değeri) ve kullanılan bağıntılar. Liste ve notlar sayfaya sığmazsa tipin devam sayfası açılır.

Şekil 20 – Rapor önizlemesi

Şekil 21 – Rapor: özet sayfası

Şekil 22 – Rapor: birleşim listesi

Şekil 23 – Rapor: kiriş–kiriş detay tipinin hesap sayfası

Şekil 24 – Rapor: kiriş–kolon detay tipinin hesap sayfası

11. Elle doğrulama

Bu bölümde D15 tipinin en elverişsiz birleşimi (HZ491, I ucu / HZ347) programdan bağımsız olarak yeniden hesaplanır. Girdiler: ikincil kiriş 100 × 150 mm, ana kiriş 100 × 150 mm, ρ_k = 350 kg/m³, V_Ed = 4,70 kN, k_mod = 0,57, γ_M = 1,30; vida Ø6 × 240 (d₁ = 3,9 mm, d_h = 10,8 mm), 2 çapraz çift, θ = 30°.

1. Çekme vidası (T) boyları. Vida başı ikincil kirişin alt yüzündedir; arayüzü z_i = 70,5 mm yükseklikte keser: l_ef,2 = z_i / sin θ = 70,5 / 0,500 = 141,0 mm; l_ef,1 = L − l_ef,2 = 240 − 141,0 = 99,0 mm.
2. İkincil kirişte çekip-çıkarma (α = 30°): f_ax,k = 0,52 · 6^−0,5 · 141,0^−0,1 · 350^0,8 = 14,04 MPa; F_ax,Rk,2 = 14,04 · 6 · 141,0 · 0,75 / (1,2 cos²30° + sin²30°) = 7,74 kN.
3. Ana elemanda çekip-çıkarma (α = 90°): f_ax,k = 14,54 MPa; F_ax,Rk,1 = 14,54 · 6 · 99,0 · 0,75 / 1,000 = 6,48 kN.
4. Başlık gömülmesi: F_head,Rk = 10 · 10,8² · (350/350)^0,8 = 1,17 kN. Baş tarafı dayanımı max(F_ax,Rk,2; F_head,Rk) = 7,74 kN.
5. Tek çekme vidası: F_ax,Rd = k_mod · min(7,74; 6,48) / γ_M = 0,57 · 6,48 / 1,30 = 2,84 kN; vida çekme F_t,Rd = 9,56 / 1,25 = 7,65 kN → F_Rd,T = 2,84 kN.
6. Basınç vidası (C). Üst yüzden girer, arayüzü z_i = 79,5 mm'de keser: l_ef,2 = (h − z_i) / sin θ = 141,0 mm, l_ef,1 = 99,0 mm; F_ax,Rk,2 = 7,74 kN, F_ax,Rk,1 = 6,48 kN → F_ax,Rd = 2,84 kN.
7. Burkulma: N_pl = π · 3,9² / 4 · 1000 = 11,95 kN; c_h = 61,13 N/mm², N_ki = √(c_h · 210000 · I_s) = 12,07 kN; λ = 0,99, κ_c = 0,54; F_ki,Rd = 0,54 · 11,95 / 1,10 = 5,90 kN → F_Rd,C = 2,84 kN.
8. Birleşim: n_ef = 2^0,9 = 1,87; V_Rd = n_ef · 2 · min(F_Rd,T; F_Rd,C) · sin θ = 1,87 · 2 · 2,84 · sin 30° = 5,30 kN; η_V = 4,70 / 5,30 = 0,89.
9. Yanal kesme: V_3,Ed = 0,15 kN. d_ef = 1,1 · 3,9 = 4,29 mm; f_h,k = 18,54 MPa (ikincil) / 18,54 MPa (ana); M_y,Rk = 0,3 · 800 · d_ef^2,6 = 10583 N·mm; Johansen (t₁ = l_ef,2, t₂ = l_ef,1) → F_v,Rk = 1,49 ve 1,49 kN; n_ef,3 = 1,79 (ana kirişte life paralel sıra: EN 1995-1-1 8.3.1.1(8); kolonda n^0,9); V_3,Rd = n_ef,3 · k_mod · ΣF_v,Rk / γ_M = 2,34 kN; η₃ = 0,06.
10. Birleşik: η = √(η_V² + η₃²) = √(0,89² + 0,06²) = 0,89.
11. Liflere dik çekme: h_e = 95,2 mm (ana kirişin alt kenarından çekme vidasının ana kirişteki dişli kısmının ağırlık merkezine); F_90,Rk = 14 · 100 · √(95,2 / (1 − 95,2/150)) = 22,62 kN; F_90,Rd = 0,57 · 22,62 / 1,30 = 9,92 kN; F_v,Ed = 9,35 kN (aynı kesite saplanan kirişlerin toplamı); η₉₀ = 0,94.

Tablo 12 – Elle hesap – program karşılaştırması (kN)

Büyüklük	Elle	Program
Fax,Rk,2 (T)	7,74	7,74
Fax,Rk,1 (T)	6,48	6,48
FRd,T	2,84	2,84
FRd,C	2,84	2,84
VRd	5,30	5,30
η	0,89	0,89
η90	0,94	0,94

Tablo 13 – Geometri koşulları (d = 6 mm; mm)

Koşul	Değer	Sınır	Sonuç
t ≥ 12d	100,0	72,0	✓
a2 ≥ 5d	42,0	30,0	✓
a1 ≥ 7d (ana kirişte)	42,0	42,0	✓
a2,CG ≥ 4d (ikincil, yan)	24,0	24,0	✓
a1,CG ≥ 10d (ikincil)	61,1	60,0	✓
a2,CG ≥ 4d (ikincil, alt/üst)	35,2	24,0	✓
a2,CG ≥ 4d (ana, alt/üst)	54,8	24,0	✓
a1,CG ≥ 10d (ana kiriş ucu)	2840,0	60,0	✓
lef ≥ 6d (ikincil)	141,0	36,0	✓
lef ≥ 6d (ana)	99,0	36,0	✓

12. Birleşim formunda inceleme

Listede bir birleşim seçiliyken Birleşim Formunda Aç düğmesi, o birleşimi elle hesap yapılan Ahşap Birleşim Hesabı formunda açar. Form Vidalı (eksenel) kipe geçer; tasarlanmış birleşimde çekme vidası grubunun eksenel tahkiki tasarım değerleriyle doldurulup hesaplanır: vida çapı ve diş dibi çapı, f_tens,k, belirleyen elemandaki dişli boyu l_ef ve lif açısı, vida sayısı, k_mod, γ_M ve gruba düşen eksenel kuvvet F_ax,Ed = V_Ed / (2 sin θ) (eğik düzende V_Ed / sin θ). Formun başlığında açılan birleşim (kiriş, ucu ve ana eleman) yazar.

Şekil 25 – Birleşim formu, Girdi sekmesi: alanlar otomatik tasarımdan doldurulmuş

Şekil 26 – Sonuçlar sekmesi: çekme vidası grubunun eksenel tahkiki

Çekme vidası belirleyiciyse formdaki kullanım oranı otomatik tasarımdaki η ile aynıdır; basınç vidası (burkulma) belirleyiciyse form daha küçük bir oran gösterir, çünkü form yalnız çekme vidasını denetler. Formda ahşaba bağlı dayanımlar k_mod / γ_M ile, vidanın çelik çekme dayanımı F_t,Rd = n_ef · f_tens,k / γ_M2 ile hesaplanır (otomatik tasarımla aynı). Değerler değiştirilerek farklı vida ve aralıklar denenebilir; Rapor düğmesi bu tek tahkikin raporunu verir.

13. Küçük örnek: dört kolonlu çerçeve

Otomatik tasarımı sıfırdan kurulmuş küçük bir modelde izlemek için: 4,00 × 3,00 m açıklıklı, dört C24 kolonlu (14 × 14 cm) tek katlı bir çerçeve; uzun kenarlarda 14 × 28 cm ana kirişler, kısa kenarlarda 12 × 24 cm kirişler ve 1,00 m arayla üç döşeme kirişi (10 × 24 cm). Döşeme kirişlerine ek kalıcı yük 150 kg/m ve ek hareketli yük 200 kg/m, kenar kirişlerine bunların yarısı verilmiştir (kiriş özelliklerindeki Ek G / Ek Q). Yük katsayıları 1,35 G + 1,5 Q olarak girilmiştir: yeni projede G ve Q katsayıları 1,0 / 1,0 gelir; sınır durum tasarımı için Proje Genel Ayarları'ndan değiştirilmelidir.

Şekil 27 – Küçük örnekte otomatik tasarım penceresi

Tablo 14 – Küçük örnek: birleşimler

No	Kiriş / uç	Ana eleman	Tür	VEd (kN)	Vida	Düzen	VRd (kN)	η	Durum
1	HB01 / I	DHB01	Kiriş–kolon	11,83	3 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	12,61	0,94	Uygun
2	HB01 / J	DHB02	Kiriş–kolon	11,83	3 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	12,61	0,94	Uygun
3	HB02 / I	DHB03	Kiriş–kolon	11,83	3 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	12,61	0,94	Uygun
4	HB02 / J	DHB04	Kiriş–kolon	11,83	3 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	12,61	0,94	Uygun
5	HB03 / I	DHB03	Kiriş–kolon	3,94	1 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	4,72	0,83	Uygun
6	HB03 / J	DHB01	Kiriş–kolon	3,94	1 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	4,72	0,83	Uygun
7	HB04 / I	DHB04	Kiriş–kolon	3,94	1 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	4,72	0,83	Uygun
8	HB04 / J	DHB02	Kiriş–kolon	3,94	1 x 2 Ø6x260	Çapraz 45°	4,72	0,83	Uygun
9	HB05 / I	HB02	Kiriş–kiriş (T)	7,59	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 45°	7,73	0,98	Uygun
10	HB05 / J	HB01	Kiriş–kiriş (T)	7,59	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 45°	7,73	0,98	Uygun
11	HB06 / I	HB02	Kiriş–kiriş (T)	7,59	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 45°	7,73	0,98	Uygun
12	HB06 / J	HB01	Kiriş–kiriş (T)	7,59	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 45°	7,73	0,98	Uygun
13	HB07 / I	HB02	Kiriş–kiriş (T)	7,59	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 45°	7,73	0,98	Uygun
14	HB07 / J	HB01	Kiriş–kiriş (T)	7,59	2 x 2 Ø6x240	Çapraz 45°	7,73	0,98	Uygun

Döşeme kirişinin uç kesmesi elle: kiriş yükü 1,35 · (150 + öz ağırlık ≈ 10) + 1,5 · 200 ≈ 516 kg/m, açıklık 3,00 m → V_Ed = q · L / 2 ≈ 7,59 kN; program 7,59 kN verir. k_mod = 0,80 × 1,00 = 0,80 (programın kendi düşey yük birleşimi: c_y = 0,80; C_N = 1,00).

14. İpuçları ve sık karşılaşılan durumlar

• Durum "Analiz yok", V_Ed = 0: analiz çalıştırılmamış ya da model analizden sonra değiştirilmiştir; analizi çalıştırın, sonra Tara ve Tasarla.
• Yük katsayıları: V_Ed programın yük birleşimlerinden gelir. Programın kendi düşey yük birleşimi Proje Genel Ayarları'ndaki G ve Q katsayılarıyla kurulur; yeni projede bunlar 1,0 / 1,0'dır, sınır durum tasarımı için 1,35 / 1,5 girilmelidir.
• k_mod küçük görünüyor: c_y belirleyici kombinasyondan gelir; kullanıcı tanımlı kombinasyonlarda yüklemenin etki süresi "Orta Süreli Etki" / "Anlık Etki" seçilmemişse 0,60 alınır. C_N elemanın nem seçimidir (Kiriş / Kolon Özellikleri). İsterseniz pencereden sabit k_mod seçin.
• Çok sayıda detay tipi: "Aynı kesitli birleşimlerde tek detay" seçeneği açıkken tipler kesit gruplarına iner; kapalıyken her kuvvet düzeyi ayrı vida boyu seçer.
• Kiriş ekseni kolonun kenarından geçiyor: kolonun DNM / eksantrisite ayarı gerçek dışmerkezlik sayılır; vidalar kiriş ile kolon yüzünün örtüşen genişliğine yerleşir. Kiriş gerçekte kolon yüzüne ortalıysa kolonu düğüme ortalayın (DNM), birleşim tam genişlikle tasarlanır.
• Eğimli kirişler ve makas üyeleri taranmaz; düğümleri eksenel kuvvet aktarır. Atlanan kiriş sayısı raporda yazılır.
• Yanal kesme (V3) tasarıma dahildir: vidaların yanal dayanımıyla karşılanır ve düşey kesmeyle birleştirilir (η = √(η_V² + η₃²)). Yanal yük belirginse (η₃ > 0,10) vidalar ikincil kirişin yüklü kenarından a_4,t kadar içeride tutulur; bu, genişliğe sığan vida sayısını azaltabilir. Bu örnekte 476 birleşimde η₃ > 0,10; en büyük V3 = 25,95 kN (HZ241 kirişi, durumu: Yetersiz). Kirişin eksenel çekme kuvveti yalnız kiriş FEM modelinde düşey dışmerkez (ofset) değilken tasarıma alınır (ofsetli modelde eksenel kuvvet yapay kompozit etki içerir; bu örnekte alınmamıştır).
• Karşılıklı yüzlerden giren vidalar: ana kirişe iki yandan kiriş saplanıyorsa ve vidalar ana kiriş genişliğinin yarısını geçiyorsa program şaşırtma notu düşer; uygulamada vidaların çakışmamasına dikkat edin.
• Vidalar tek sıradır: kiriş genişliğine sığan adet yetmiyorsa durum Yetersiz olur; kesiti büyütün ya da başka bir bağlantı türü seçin.
• Sonuçlar dosyaya kaydedilmez: rapor ve çizimi aldıktan sonra saklayın; proje yeniden açıldığında analiz ve tarama yeniden yapılır.

Makaledeki girdiler örnek amaçlıdır; vida ürününün performans beyanı (DoP / ETA) değerlerinin, birleşim detayının ve mesnet koşullarının doğrulanması projenin sorumlu mühendisine aittir.