Dəmir-beton Möhkəmləndirmənin Doğrulama İşləri
Bu məqalə dəmir-beton möhkəmləndirmə modulunun doğrulama işlərini və nəticələrini xülasə edir. Düsturlar müstəqil tətbiq və əl hesabları ilə müqayisə edilmiş, təsirləri nümunə dəmir-beton binalarda (çərçivəli, sərtlik divarlı və dolğu divarlı variantlar) təhlil nəticələri üzərindən izlənmişdir.
1. Möhkəmləndirmə söndürülü olduqda nəticələrin dəyişməməsi
Möhkəmləndirmə məlumatı təyin edilmiş olsa belə, əsas seçim söndürülü olduqda nümunə binanın bütün elementlərinin performans qiymətləndirmə nəticələri möhkəmləndirmə modulu əlavə edilməzdən əvvəlki nəticələrlə sətir-sətir müqayisə edilmiş və sıfır fərq tapılmışdır. Bu müqayisə hər buraxılışda təkrarlanır.
2. EK 15B düsturları və LP zənciri
| Doğrulama | Metod | Nəticə |
|---|---|---|
| κa, εf, ρf, fl, fcc, εcc (fasiləsiz və zolaqlı sarğı, dairəvi, ellips, tərəf nisbəti aşımı daxil 7 hal) | Müstəqil tətbiqlə müqayisə | Ən böyük nisbi fərq 3,3·10⁻¹³ % |
| Vf (fasiləsiz, zolaqlı, zolaq aralığı şərtinin ödənmədiyi hal daxil 5 hal) | Müstəqil tətbiqlə müqayisə | 1,7·10⁻¹³ % |
| Təhlil zəncirində Vf | 12 sütuna və 17 tirə LP tətbiqi | Tirin kəsmə töhfəsi vahid testdəki qiymətlə tam eyni (281,0 kN) |
| Kəsik təsiri | 1-ci mərtəbə 12 sütuna LP | Yalnız bu sütunların nəticələri dəyişdi; əyrilik tutumu +3,6 % (EK 15B idealizasiyasının gözlənilən təsiri) |
| Bindirmə uzunluğu (15B.9–15B.11) | Əl hesabı | Tələb olunan LP qalınlığı və aralıq kəmiyyətlər tam eyni; mövcud xomutun kifayət etdiyi halda tələb olunan qalınlıq sıfır |
3. Sütun köynəyi, polad və dəmir-beton sarğı, xaricdən xomut
| Doğrulama | Nəticə |
|---|---|
| Rijidlik: 1-ci mərtəbə 12 sütuna 10 sm, 4 üzlü köynək | Birinci periyod 0,3252 → 0,2811 s; seçim söndürüləndə tam geri qayıdır |
| Tutum: eyni sütunlar | Köynəkli sütunlarda axma momenti nisbəti ən çox 1,34 (50×50 → 70×70 sm, 0,9 əmsalı ilə) |
| Köynəyin uzununa armaturu: 8Ø16 | Çubuq yerləşməsi və sahələri əl hesabı ilə eyni; sütun axma momenti nisbəti (armaturlu/armatursız) orta hesabla 1,36; 3, 2 və 1 üzlü köynəklərdə U, L və tək kənar yerləşməsi əllə doğrulandı |
| Köynək modelləri (Kompozit, Normativ hərfi, Yalnız köynək; 8 hal) | Çevrilmiş kəsik xüsusiyyətləri müstəqil hesabla ≤ 4·10⁻¹⁵ nisbi fərqlə eynidir; əl hesabı yoxlamaları uyğundur. Periyod və tutum sıralaması gözlənildiyi kimidir |
| Köynək xomutu | Kəsmə töhfəsi əl hesabı ilə eynidir (Ø10/100, 2 qol: 435,4 kN, 0,9 əmsalı ilə) |
| Birtərəfli köynək | Asimmetrik kəsikdə ± tutumlar ayrıca hesablanıb kiçiyi götürülür; 4 üzlü köynəkdə nəticələr simmetrik halla eynidir |
| Polad sarğı (Vj) və xaricdən xomut (Vw) | Hesablanan qiymətlər düsturla eynidir; Vj pəncərə xülasəsindəki qiymətlə tam eynidir |
| Dəmir-beton sarğı | Kəsmə möhkəmliyi ×0,9; əyilmə və rijidlik dəyişmir |
4. Yeni möhkəmləndirmə sərtlik divarı
Sərtlik divarlı nümunə binada bir sərtlik divarı “yeni möhkəmləndirmə sərtlik divarı” kimi işarələnmişdir:
| İşə salma | Periyodlar | Sərtlik divarı |
|---|---|---|
| İşarəsiz (adi sərtlik divarı) | T1 = 0,3175 s | Adi sərtlik divarı |
| İşarəli, seçim söndürülü | T1 = 0,4087 s | Möhkəmləndirmədən əvvəlki modeldə yoxdur |
| İşarəli, seçim aktiv | İşarəsiz işə salma ilə tam eyni | Ankraj tələbi q = 332,4 N/mm, tutum qr = 367,2 N/mm, nisbət 0,905 |
Seçim söndürülü olduqda sərtlik divarının məxsusi çəkisinin mərtəbə çəkisindən, bina çəkisindən və sonlu element kütlələrindən çıxarıldığı; sərtlik divarının üzərində oturan döşəmə yükünün cəmi qorunaraq qonşu dayaqlara paylandığı kütlə cədvəlləri ilə doğrulanmışdır. Ankraj qiymətləri əl hesabı ilə eynidir.
5. Dolğu divarının möhkəmləndirilməsi (EK 15C)
Sərtlik divarlı bina variantında bir divar dolğu divarına çevrilmiş (654 × 260 sm xalis, 24 sm qalınlıq, sütunlar 50×50) və iki üsul hesablanmışdır:
| İşə salma | Proqram | Əl hesabı |
|---|---|---|
| Armatur torlu suvaq (30 mm, 2 üz) | ad = 911,2 mm; kd = 77 678,6 kN/m; Vd = 1294,9 kN | ad = 911 mm; kd = 77,66 MN/m; Vd = min(1825; 1295) = 1295 kN |
| LP diaqonal zolaq | ad = 931,7 mm; kt = 1627,5 kN/m; Tf = 34,4 kN; Vd = 313,9 kN | kt = 1627,5 kN/m; Tf = 34,4 kN; Vd = 313,9 kN |
| Armatur torlu suvaq, seçim söndürülü | Nəticələr möhkəmləndirmə olmayan binayla tam eynidir | — |
İtələmə təhlilində birtərəfli çubuq qurğusu simmetrik cüt qurğu ilə müqayisə edilmişdir: eyni hadisə sayı və % 0,01-dən kiçik baza kəsmə qüvvəsi fərqi (ümumi üfüqi rijidlik eynidir; fərq yalnız çubuq qüvvələrinin paylanmasındadır). Diaqonal çubuqların tutuma çatdığı hadisələr əl hesabı ilə doğrulanmışdır: sıxılma çubuğu N = Vd / cos θ qiymətində, LP dartılma bağı T = Tf qiymətində modeldən çıxarılmışdır.
Normativ şərti ödəməyən məlumatlarla hazırlanmış bir test modelində (kiçik künc radiusu, nazik sarğı, qısa bindirmə, qeyri-kafi ankraj, nazik suvaq və yüksək boşluq nisbəti) layihə yoxlama siyahısına gözlənilən xəta və xəbərdarlıq sətirləri təkrarlanmadan düşmüşdür.
6. Əvvəl / sonra müqayisəsi
Nümunə binada əvvəlcə seçim söndürülü (əvvəl), sonra 12 sütuna köynək tətbiq edilib seçim aktiv (sonra) təhlil aparılmışdır. Müqayisə bloku bina səviyyəsini, meyar faizlərini, möhkəmləndirilən 12 elementi və zərər paylanmasını düzgün hesabata salmışdır. İki işə salmanın eyni sessiyada ardıcıl və ayrı-ayrılıqda aparılması arasında zərər, dağılma növü və bina səviyyəsində fərq tapılmamışdır.
7. İnterfeys və qeydə alma
- Üç xüsusiyyət pəncərəsindəki Möhkəmləndirmə tabı; çoxlu seçim, seçimlərin element növünə görə aktivləşməsi və əvvəlki elementdən qalan qiymət halları üzrə yoxlanılmışdır.
- Möhkəmləndirmə məlumatı həm mətn, həm ikili layihə formatında saxlanılıb yenidən açılmış və tam eyni oxunmuşdur. Köhnə layihə faylları möhkəmləndirmə olmadan açılır.
Proqramla hazırlanan bütün nəticələrin məsul mühəndis tərəfindən yoxlanılması əsasdır.