Menüler, Araç Çubukları ve Komut Satırı
1. Menü Çubuğu
Menüler fareyle tıklanarak açılır. Bir menü açıkken Sağ/Sol ok tuşlarıyla komşu menülere, Yukarı/Aşağı ok tuşlarıyla menü satırlarına geçilir; Enter seçili komutu çalıştırır, Esc menüyü kapatır. Kısayolu olan komutlarda kısayol satırın sağında yazılıdır. Aşağıda tüm menüler açık hâlde gösterilmiştir; komutların açtığı pencereler Menü Komutları ve Klavye Kısayolları makalesinde listelenmiştir.
Değiştir menüsü
Makrolar menüsü
Bilgi: Ayarlar menüsünde hem Proje Genel Ayarları hem Program Ayarları için Ctrl+P kısayolu görünür. Ctrl+P basıldığında Proje Genel Ayarları açılır; Program Ayarları için sağ araç çubuğundaki PrgAyr düğmesini veya menüyü kullanın.
2. Üst Araç Çubuğu
Üst araç çubuğu
| Düğme | İşlev |
|---|---|
| New (Yeni) | Yeni proje. Açık modeli kaydetme sorusu sormadan temizler (Ctrl+N). |
| Aç / Kaydet | Kayıtlı projeyi açar (Ctrl+O) / projeyi kaydeder (Ctrl+S). |
| Geri Al / Yinele | Son işlemi geri alır (Ctrl+Z) / geri alınanı yineler (Ctrl+Shift+Z). |
| Bul | Yapı Elemanı Bul penceresi (Ctrl+F). |
| Yakın / Uzak | Yakınlaştırır (Ctrl+Y) / uzaklaştırır (Ctrl+U). |
| Z.Alan / Z.Önce / Z.Hepsi | Pencere ile yakınlaştırma (iki köşe işaretlenir) / önceki görünüm / tüm modeli sığdırma. |
| Pan | Kaydırma modu: açıkken sol tuşla sürükleyerek görünüm kaydırılır; düğmeye tekrar tıklanınca kapanır. |
| Katman | Katman (Layer) Ayarları (Ctrl+L). |
| Alt Kat / Üst Kat | Bir alt / üst kata geçer (Ctrl+Aşağı ok / Ctrl+Yukarı ok). |
| Duv.Bir / Duv.Böl | Aynı doğrultudaki duvarları birleştirir / kat duvarlarını oda kesişimlerinden böler. |
| Sırala | Yapı elemanlarını otomatik isimlendirme (Yeniden Adlandırma İsim İndisleri). |
| PrjAyar / KatAyar / KatKopya | Proje Genel Ayarları / kat ekleme-silme penceresi / Kat Kopyala. |
| Analiz | Statik Analiz penceresi (Shift+R). |
| Geometri / HataKont. | Geometri Kontrolü / Deprem Yönetmeliği Kontrolleri. |
| RM | Kayma (rijitlik) ve kütle merkezlerini hesaplar. |
| Rapor | Rapor Seçimi penceresi (Alt+R). |
| Kesit | Kesit Hattı Belirleme Aracı (çizimler için kesit yeri). |
| Çizim / Yardım | Çizim Seçimi penceresi (Alt+C) / yardım. |
3. Sol Çizim Araç Çubuğu
Sol çubuktaki düğmelerden yalnızca biri basılı olabilir; basılı düğme etkin modu gösterir. Varsayılan mod Seç F'dir.
Sol çizim araç çubuğu
| Düğme | İşlev |
|---|---|
| Seç F | Fare tıklamasıyla seçim. Tıklanan elemanın seçimi açılır/kapanır; tıklamalar seçime eklenir. |
| Seçim | Çerçeve içine alarak seçim. |
| Aks | Aks Çizimi araç penceresi ve aks çizim modu. |
| Duvar | Duvar Özellikleri diyaloğu (modal); OK sonrası duvar çizim modu. |
| Döşeme | Döşeme Çizimi araç penceresi ve döşeme modu. |
| D.Hatıl | Düşey Hatıl Çizimi araç penceresi; düşey hatıl / kolon modu. |
| K.Hatıl | Hatıl Özellikleri (kiriş) diyaloğu (modal) ve kiriş-hatıl modu. |
| Pencere / Kapı | Pencere Çizimi / Kapı Çizimi araç pencereleri ve ilgili modlar. |
| Temel | Temel Özellikleri ve temel modu. Yalnızca TEMEL katında çalışır. |
| Gücl. | Duvar Güçlendirme Mantosu Özellikleri ve manto modu (performans sürümleri). |
4. Sağ Araç Çubuğu
Sağ düzen ve görünüm araç çubuğu
| Düğme | İşlev |
|---|---|
| Hiçbiri / Hepsi / Tersi | Seçimi kaldırır / aktif kattaki tüm elemanları seçer / seçimi ters çevirir. |
| Filtre | Seçim Filtreleme penceresi (türe göre seçim ve seçim grupları). |
| Sil | Seçili elemanları siler (Delete tuşuyla aynı). |
| Özellik | Seçili elemanların özelliklerini değiştirme penceresi. |
| 3D | 3 Boyutlu Görünüm penceresi. |
| N V M | Sonlu eleman kesit tesiri (N, V, M) diyagramları; analiz yapılmış olmalıdır. |
| Depl. | Deplasman/kontur görünümü (StatiCAD FEM Kontur 3D). |
| Gerilme | Kabuk (shell) gerilme sonuçları için görüntüleme seçenekleri. |
| PrgAyr | Program Ayarları. |
| Mesafe | İki nokta arası mesafe ölçme. |
| Kopyala / S.Kopya / Taşı | Seçili elemanları kopyalar / sıralı (çoklu) kopyalar / taşır; referans ve hedef nokta işaretlenir. |
| Simetri / Eğim | Seçili elemanların simetrisini alır / seçili elemanlara düşey eğim verir. |
5. 3B Panel Araç Çubuğu
Bölünmüş ekrandaki 3B panelin araç çubuğu
Yukarıdan aşağıya: Yenile, Fare ile Seçim, Çerçeve ile Seçim, Sadece Aktif Katı Göster, Görünüme Üst Katı Ekle, Üst Kat, Alt Kat, Katmanlar, Kat Seç, Seçenekler, FEA (sonlu eleman modeli ve sonuçlarını göster/gizle) ve 3B görünümü DXF'e aktar.
İpucu: 3B panel model değiştikten sonra güncellenmeyebilir veya “Çizimi görmek için buraya tıklayınız” yazısı görünebilir; bu durumda Yenile düğmesine basın. Başka bir proje açıldıktan sonra panel önceki projenin sonlu eleman modelini göstermeye devam ederse FEA düğmesiyle sonlu eleman görünümünü kapatın.
6. Alt Araç Çubuğu ve Durum Satırı
Alt araç çubuğu ve durum satırı
| Düğme / Alan | İşlev |
|---|---|
| Ortho | Dik (ortogonal) çizim. Shift basılı tutularak yapılan tıklamalarda da geçici olarak etkinleşir. |
| UçNokta / Aks Kesişim / Obje Kesişim | Eleman uç noktalarına, aks kesişimlerine ve obje kesişimlerine kenetlenme (varsayılan açık). |
| Klavye | Izgara (grid) gösterimi ve ızgaraya kenetlenme. Etiket “Klavye” görünse de işlevi ızgaradır. |
| Mesh Düğümüne Yakala | Döşeme ağı (mesh) düğümlerine kenetlenme. |
| Düğüm noktası Edit | Düğüm noktası kaydırma seçenekleri. |
| Teknik Çizim | StatiCAD-TechnicDraw çizim editörünü açar. |
| Yetersiz Kesitler | Kesiti yetersiz elemanları renkli gösterir ve renk kodları penceresini açar. |
| KatSeç | Görüntülenecek Katı Seçiniz penceresi. |
| Bölünmüş ekran simgesi | Bölünmüş ekranı (2B plan + 3B) açar/kapatır. |
| Komut satırı simgesi | Komut satırını gösterir/gizler (bkz. “Komut Satırı”). |
| Yapay Zeka | AI Konsolu (yapay zekâ asistanı) penceresi (Hybrid/Ultimate). |
| Active Story / Koordinat / ipucu | Aktif kat, fare koordinatı ve etkin komutun ipucu metni. |
İpucu: Kenetlenme açıkken noktayı hedefe yaklaşık tıklamanız yeterlidir; yakalama mesafesi Program Ayarları › Görünüm 1 › Snap Mesafesi ile ayarlanır. Hedefler küçükse önce yakınlaştırın; kesin ölçü gerektiğinde komut satırını kullanın (bkz. “Komut Satırı”).
7. Sağ Tık Menüleri
Seçim modunda bir elemanın üzerinde sağ tıklandığında eleman menüsü, boş alanda sağ tıklandığında genel menü açılır. Bir çizim komutu etkinken sağ tıklamak menü açmaz; komutu bitirir, açık araç pencerelerini kapatır ve seçim moduna döner.
Eleman menüsündeki … Özellik Değiştir satırı tıklanan elemanın adını ve türünü içerir (örneğin PZ01 Penceresi Özellik Değiştir). Birden çok eleman seçiliyken Çoklu Özellik Değiştir satırı seçili türe göre adlandırılır (örneğin Seçili Düşey Hatılların Özelliklerini Değiştir). Menüde yalnızca o seçim için geçerli komutlar gösterilir.
Seçili bir kolon (düşey hatıl) üzerinde sağ tık menüsü
- Seçim Moduna Geç, Hiçbirini Seçme, Tümünü Seç, Sil
- Çoklu / Tek Özellik Değiştir, Benzer Eleman Çiz (tıklanan elemanın özellikleriyle yeni eleman çizme)
- Seçili Elemanları Kopyala / Taşı / Sıralı Kopyala / Simetrisini al / Düşey Eğim Ver
- Seçili Yapı elemanlarını Ötele, Tek Eleman Kes, Arkada çiz
- Seçime bağlı ek satırlar: 2 Elemanı Kesiştir, Seçili Elemanları Seçili Aksın Üzerine Al, Secili elemanlarda Aks Olustur, Aksa Bağlı Elemanları Tüm Katlarda Seç, Eğrisel döşemeye dönüştür, Seçili Döşeme üzerinde nervür/ızgara oluştur
- Genel menü: Üst/Alt Kata Geç, Kat Seç, Genel Kat Ayarları, Kat Kopyala, Proje Genel Ayarları, Analiz Yap, Rapor Oluştur, Kat Duvarlarını Birleştir, Orijine Git, Mesafe Ölç ve arka plan resmi komutları
Ayrıntılar: Mouse Sağ Tuş Menü.
8. Klavye Kısayolları ve Fare
Başlıca klavye kısayolları (tam liste: Menü Komutları ve Klavye Kısayolları)
| Tuş | İşlev |
|---|---|
| Ctrl+N / Ctrl+O / Ctrl+S | Yeni / Aç / Kaydet |
| Ctrl+Alt+S | Farklı Kaydet |
| Ctrl+Z / Ctrl+Shift+Z | Geri Al / Yinele |
| Esc | Seçim moduna geçer ve tüm seçimleri kaldırır. |
| Delete / Ctrl+Del | Seçili elemanları siler. |
| Ctrl+A / Ctrl+Shift+A / Ctrl+I | Kattaki tümünü seç / hiçbirini seçme / seçimi ters çevir |
| Ctrl+F | Yapı Elemanı Bul |
| Ctrl+Y / Ctrl+U | Yakınlaştır / Uzaklaştır |
| Ctrl+Yukarı / Ctrl+Aşağı | Üst kata / alt kata geç |
| Ctrl+P / Ctrl+G / Ctrl+L | Proje Genel Ayarları / Genel Kat Ayarları / Katman Ayarları |
| Shift+A, W, S, H, D, K, P, T | Çiz: Aks, Duvar, Döşeme, Kiriş Hatıl, Düşey Hatıl, Kapı, Pencere, Temel |
| Shift+R | Statik Analiz penceresi |
| Alt+R / Alt+C | Seçmeli Rapor Oluştur / Seçimli Proje Çizimi Hazırla |
| Ctrl+Tab (diyalogda) | Sekmeli diyaloglarda bir sonraki sekmeye geçer. |
Fare kullanımı
| Hareket | Etki |
|---|---|
| Tekerlek | İmleç konumuna göre yakınlaştırır/uzaklaştırır. Adımlar büyüktür; ince ayar için Yakın/Uzak düğmelerini kullanın. |
| Orta tuşla sürükleme | Görünümü kaydırır (pan). |
| Sol tık (Seç F modu) | Elemanın seçimini açar/kapatır. |
| Sol sürükleme (Seçim modu) | Çerçeve içindeki elemanları seçer. |
| Sol tık (çizim modları) | Nokta işaretler: duvar, kiriş, temel ve aksta ilk/ikinci nokta; kapı, pencere ve düşey hatılda 1. tık referans noktası, 2. tık doğrultu. |
| Sağ tık | Çizim komutunu bitirir; seçim modunda sağ tık menüsünü açar. |
| Sağ tuşu basılı tutma (duvar modu) | Ayrık çizim modu / Sürekli çizim modu / iptal menüsü. |
Uyarı: Ana pencere odaktayken büyük harf yazmak (Shift+harf) çizim komutlarını tetikler (Shift+W duvar, Shift+R analiz gibi). Metin kutularına yazmadan önce kutuya tıklayarak odağın kutuda olduğundan emin olun; komut satırında küçük harf kullanın.
9. Komut Satırı
Komut satırı, çizim alanının altında açılan bir geçmiş kutusu ile tek satırlık giriş kutusundan oluşur. Alt araç çubuğundaki komut satırı simgesiyle veya Program Ayarları › Otomatik İşlemler › Komut Satırı Göster seçeneğiyle açılır. Duvarların, eğik aksların ve güçlendirme mantolarının klavyeden koordinatla çizilmesini sağlar.
Komut satırı: w komutundan sonra duvar başlangıç koordinatı istemi
Komut satırı sözdizimi
| Yazılan | Etki |
|---|---|
w, duvar, perde | Duvar Özellikleri diyaloğunu açar; OK sonrası duvar koordinatları istenir. |
ea | Eğik aks çizimi (Aks Çizimi aracı açılır). |
m veya j | Güçlendirme mantosu özellikleri ve manto çizim modu. |
X,Y | Mutlak nokta (cm). Örnek: 600,450 |
@dX,dY | Önceki noktaya göre göreli nokta. Örnek: @300,0 |
@L<A | Önceki noktadan L uzunluğunda, A açısında (derece) nokta. Örnek: @500<90 |
Bilgi: Koordinat sisteminde X ekseni sağa, Y ekseni ekranda aşağı doğrudur. Sürekli çizim modunda her duvarın bitiş noktası bir sonrakinin başlangıcı olur. Komutu bitirmek için çizim alanında sağ tıklayın. Tanınmayan metinler yok sayılır.
İpucu: Duvarları kesin ölçülerle çizmenin en kolay yolu komut satırıdır: giriş kutusuna w yazıp Enter’a basın, açılan pencerede OK’a tıklayın, ardından her köşe için X,Y değerlerini yazıp Enter’a basın. Geçmiş kutusunda görünen rx1=... ry1=... satırları girdinin kabul edildiğini gösterir. Uygulamalı örnek için Uçtan Uca Örnek: Basit Bir Yığma Bina makalesine bakın.
Ayrıntılar: Komut Satırı.