Programa Genel Bakış
Bu kılavuz, StatiCAD’i ilk kez kullanacak mühendisler için programın ekranlarını, menülerini ve temel iş akışını ekran görüntüleriyle tanıtır: programın açılışından modellemeye, analizden rapor ve pafta üretimine kadar. Kılavuz StatiCAD Ultimate V10 (64 bit, Türkçe arayüz) üzerinde hazırlanmıştır; diğer sürümlerde bazı menü ve düğmeler bulunmayabilir. Hesap yöntemleri ve yönetmelik ayrıntıları için bilgi bankasındaki konu makalelerine bakınız.
Kılavuzdaki gösterim kuralları:
- Ekranda görünen etiketler kalın yazılmıştır: Dosya menüsü, Tamam düğmesi, Yönetmelik Seçimi sekmesi gibi.
- Menü yolları tıklama sırasıyla Dosya › Aç biçiminde gösterilir.
- Klavye tuşları düz metinle yazılır: Ctrl+S, Shift+R, Esc, Enter. Klavyeden yazılacak metinler
0,0biçiminde gösterilir. - Ekran görüntülerindeki numaralı kırmızı daireler, görüntünün altındaki tabloda açıklanan alanları işaretler; kırmızı çerçeveler dikkat edilmesi gereken bölgeyi gösterir.
- Uzunluk birimi aksi belirtilmedikçe cm’dir.
1. StatiCAD Nedir?
StatiCAD; yığma (kâgir), betonarme, ahşap, çelik ve hafif çelik yapıların modellenmesi, analizi, tasarımı, raporlanması ve proje çizimlerinin üretilmesi için geliştirilmiş bir yapısal mühendislik programıdır. Model; aks, duvar, düşey hatıl (kolon), kiriş (hatıl), döşeme, kapı, pencere ve temel elemanları çizilerek kat kat oluşturulur. Analizden sonra yönetmelik kontrolleri, donatı hesapları, hesap raporu ve paftalar program tarafından hazırlanır.
Program mevcut binaların deprem performansının belirlenmesi, güçlendirme (manto, lifli polimer sargı), doğrusal olmayan itme analizi, BIM/IFC aktarımı, SAP2000 entegrasyonu ve yapay zekâ asistanı gibi ileri özellikler de içerir. Bu özelliklerin bir kısmı yalnızca belirli sürümlerde bulunur.
2. Sürümler
StatiCAD sürümlerinin temel özellikleri
| Özellik | Ultimate | Hybrid | Profesyonel | Standart | Betonarme | Yığma Pro | Yığma Std |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Betonarme bina tasarımı | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Hayır | Hayır |
| Betonarme bina performans analizi | Evet | Hayır | Evet | Hayır | Evet | Hayır | Hayır |
| Betonarme bina güçlendirmesi | Evet | Hayır | Evet | Hayır | Evet | Hayır | Hayır |
| Ahşap bina tasarımı | Evet | Evet | Evet | Evet | Hayır | Hayır | Hayır |
| Yığma bina tasarımı | Evet | Evet | Evet | Evet | Hayır | Evet | Evet |
| Yığma bina performans analizi ve güçlendirme | Evet | Hayır | Evet | Hayır | Hayır | Evet | Hayır |
| Prefabrik / prekast betonarme bina tasarımı | Evet | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır |
| Hafif çelik bina tasarımı | Evet | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır |
| Bina içi çelik eleman tasarımı | Evet | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır |
| Yapay Zeka Asistanı | Evet | Evet | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır |
| BIM / IFC (IFC2x3) aktarımı | Evet | Evet | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır | Hayır |
| Lisans | Yıllık | Yıllık | Ömür boyu | Ömür boyu | Ömür boyu | Ömür boyu | Ömür boyu |
Ayrıntılı karşılaştırma için ürünler sayfasına bakabilirsiniz.
Sürüme bağlı olarak arayüzde görünmeyen başlıca öğeler: Yapay Zeka düğmesi ile Dosya › Dışa Aktar / İçe Aktar (IFC) komutları yalnızca Hybrid ve Ultimate'te; Gücl. (güçlendirme mantosu) düğmesi, Rapor › Performans Raporu ve Analiz › Non Lineer İtme Analizi ise performans analizi içeren sürümlerde bulunur. Demo sürümde kayıtlar demo biçiminde yapılır, rapor çıktıları ve IFC dışa aktarımı kısıtlıdır.
3. Desteklenen Yönetmelikler
Yönetmelik seçimi Proje Genel Ayarları › Yönetmelik Seçimi sekmesinde yapılır (bkz. Proje Genel Ayarları). Deprem kuvvetleri ve tasarım yönetmeliği için sunulan seçenekler şunlardır:
| Yönetmelik | Kullanım |
|---|---|
| TBDY 2018 | Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği; yeni yığma, betonarme, ahşap ve çelik binalar. Yığma binalar için Bölüm 11. |
| Türk Deprem Yönetmeliği 2007 | DBYBHY 2007; eski projelerin incelenmesi. |
| RYTEİE-2019 / RYTEİE-2021 (taslak) | Riskli yapıların tespiti; mevcut bina değerlendirmesi. |
| EuroCode 8 / EuroCode 6 | Avrupa deprem ve yığma yapı standartları. |
| TS 500, TS EN 206 | Betonarme kesit hesabı ve beton sınıfları (tasarım modülleri). |
| ABTHYE (Ahşap), EC5, ÇYTHYE | Ahşap ve çelik eleman tasarımı (ilgili modüllerde). |
4. Kurulum Klasörü ve Dosya Türleri
Program, sürüme göre C:\StatiCAD altındaki ayrı bir klasöre kurulur (aşağıdaki tabloya bakın). Demo sürümler, klasör adının sonuna “Demo” eklenmiş klasörlere kurulur (ör. Ultimatex64Demo, BAV10Demo). Kurulum klasöründe program dosyası, örnek projeler (PROJELER), otomatik geri alma yedekleri (gerial), rapor şablonları (frRapor) ve ayar dosyaları bulunur.
Sürümlere göre kurulum klasörü ve program dosyası
Klasör (C:\StatiCAD\…) | Sürüm | Program dosyası | Yapay Zeka Asistanı, IFC |
|---|---|---|---|
Ultimatex64 | StatiCAD Ultimate | StatiCAD.exe | Var |
Hybrid | StatiCAD Hybrid | StatiCAD.exe | Var |
V10ProX64 | StatiCAD Profesyonel | StatiCAD.exe | Yok |
V10StdX64 | StatiCAD Standart | StatiCAD.exe | Yok |
BAV10 | StatiCAD-Betonarme | StatiCAD-Betonarme.exe | Yok |
YigmaV10ProX64 | StatiCAD-Yığma Pro | StatiCAD-Yigma.exe | Yok |
YigmaV10StdX64 | StatiCAD-Yığma Standart | StatiCAD-Yigma.exe | Yok |
Klasör adı + Demo | Aynı sürümün demosu | Aynı dosya adı | Sürüme göre; demoda IFC dışa aktarma ve bazı çıktılar kapalı |
StatiCAD'in kullandığı başlıca dosya türleri
| Uzantı | Aç diyaloğundaki adı | Açıklama |
|---|---|---|
| .sbd | StatiCAD Binary Data | Güncel proje dosyası. Kaydet ve Farklı Kaydet bu biçimde yazar. |
| .sy4 | StatiCAD Text Data | Proje metin kopyası. Tam sürümde her kayıtta .sbd ile aynı adla ayrıca yazılır. |
| .sy3 | StatiCAD Database File | Eski sürüm proje dosyası (örnek projeler bu biçimdedir). |
| .syp | Versiyon1-2 Data Dosyası | Çok eski sürüm biçimi; Dosya › Eski Versiyon Kaydet ile yazılır. |
| .sdm | StatiCAD Demo Data | Demo sürümün kayıt biçimi. |
| .ifc | — | BIM modeli (IFC2x3); Dosya › Dışa Aktar / İçe Aktar. |
| .dxf / .dwg | — | Mimari plan içe aktarma ve çizim dışa aktarma. |
| .lcd | — | StatiCAD-TechnicDraw çizim dosyası. |
5. Lisans Kilidi (Dongle)
StatiCAD'in tüm sürümleri USB donanım kilidiyle çalışır. Kilit takılı değilse ya da okunamazsa program açılışta veya çalışma sırasında aşağıdaki uyarıyı verir. OK düğmesine basıldığında program kapanır; kaydedilmemiş değişiklikler kaybolur.
Kilit bulunamadığında görüntülenen uyarı
Uyarı: Programı aynı anda ikinci kez başlatmayın. Çalışan bir StatiCAD varken yeni bir kopya açmak kilit oturumunu bozabilir; bu durumda çalışan program da bir süre sonra “Kilit Bulunamadı” uyarısıyla kapanır.
İpucu: “Kilit Bulunamadı” uyarısını görürseniz kilidin takılı olduğunu kontrol edin. Sorun sürerse Kilit Problemi makalesine bakın.
6. Sürüm 10 Yenilikleri (Özet)
Aşağıdaki tablo V9.2.5.0 – V10 arasında eklenen başlıca özellikleri gruplar hâlinde özetler. Bazı özellikler yalnızca Ultimate veya Hybrid sürümlerinde bulunur. Ayrıntılar için programla birlikte yayımlanan “Yapılan Güncellemeler” belgesine ve www.staticad.com/docs bilgi bankasına bakınız.
Sürüm 10 yeniliklerinin özeti
| Grup | Başlıca yenilikler |
|---|---|
| Modelleme | Duvar/manto kabuk ağ yöntemleri; düzensiz üçgen döşeme ağı ile kabuk perde; kubbe aracı; ahşap perde ızgara aracı; BIM/IFC içe aktarımı (SAP2000 yapısal modeli dahil); yarım bodrum kabuk mesnetleri. |
| Analiz | ZF zemin sınıfı ve sahaya özel spektrum; bina kullanım sınıfı ve performans hedefi; kar yükü; bodrum perdelerinde yatay zemin itkisi; düşey deprem; deprem derzi hesabı; A2/A3 düzensizlikleri; döşeme diyafram tahkikleri; ek dışmerkezlik; TBDY Bölüm 3 ve 4 otomatik denetimleri; temel kuvvetlerinin büyütülmesi; rijit bodrum; sonlu eleman hızlandırması ve modal analiz iyileştirmeleri; mod şekillerinin 3B gösterimi; kabuklarda etkin kesit rijitlikleri; SAP2000/ETABS aktarımı. |
| Betonarme | Kolon donatısının kirişe kenetlenmesi (gönye); kiriş mesnet ilave donatısının eşitlenmesi; çoklu etriye; kolon, kiriş ve perde tasarım düzeltmeleri; bağ kirişli perdeler; zımbalama tahkiki; pilyesiz kiriş seçeneği; moment diyagramından donatı kesim noktası; eksenel yüklü kirişlerin N-M-M boyutlandırılması. |
| Yığma | Yığma duvar düzlem dışı tahkiki (EC6); yığma kubbe tahkiki; %100 + %30 doğrultu birleştirmesi; kar yükünün tahkiklere katılması; hatıl gövde donatısı; mevcut bina hedef karşılaştırması; manto sonuçlarının gösterimi. |
| Ahşap | Ahşap birleşim hesabı; ahşap perde ızgara kirişlerinin açılım çizimleri; sık ızgaralı modellerde rijit diyafram çözümü. |
| Çelik ve hafif çelik | Fabrikasyon kesit kütüphanesi; çelik kiriş ve kolon tasarımı (ÇYTHYE); hafif çelik panel hesapları ve YDKT/GKT tasarım yöntemi; dış duvar dikmelerinde rüzgâr etkisi; Sigma profilli kiriş ve kolonlar. |
| Prefabrik | Değişken kesitli kirişler; parametrik prekast kesitler; çatı diyaframı eşdeğer çaprazları, üst/alt bölümde farklı R-D, gezer vinç yükleri ve bağlantı tasarımı (Makrolar menüsü). |
| Performans ve güçlendirme | Betonarme performans değerlendirmesi (TBDY 2018 Bölüm 15); tek ve çok modlu itme, IRSA, P-Δ ve değişken yük desenli itme; moment-eğrilik sekmeleri; betonarme bina güçlendirmesi (TBDY 15.10, EK 15B, EK 15C). |
| Rapor ve çizim | Yeni rapor sayfaları; kiriş açılımlarında kot, eğim ve çoklu kiriş; TBDY Bölüm 7 detaylandırma notları; DXF/AutoCAD uyumu; kolon ve perde donatı metrajı. |
| Arayüz ve otomasyon | Yapay Zeka Asistanı (yazılı ve sesli komut, dosya/görsel analizi); sonuç gösterim seçenekleri; Türkçe ve İngilizce raporlar. |