Proqrama Ümumi Baxış
Bu təlimat StatiCAD-i ilk dəfə istifadə edəcək mühəndislər üçün proqramın ekranlarını, menyularını və əsas iş axınını ekran görüntüləri ilə təqdim edir: proqramın açılışından modelləşdirməyə, analizdən hesabat və lövhə hazırlanmasına qədər. Təlimat StatiCAD Ultimate V10 (64 bit, Türkcə interfeys) üzərində hazırlanıb; digər versiyalarda bəzi menyu və düymələr olmaya bilər. Hesablama metodları və norma təfərrüatları üçün bilik bazasındakı mövzu məqalələrinə baxın.
Təlimatdakı işarələmə qaydaları:
- Ekranda görünən etiketlər qalın yazılıb: Fayl menyusu, Tamam düyməsi, Norma Seçimi vərəqi kimi.
- Menyu yolları kliklənmə ardıcıllığı ilə Fayl › Aç şəklində göstərilir.
- Klaviatura düymələri adi mətnlə yazılır: Ctrl+S, Shift+R, Esc, Enter. Klaviaturadan yazılacaq mətnlər
0,0şəklində göstərilir. - Ekran görüntülərindəki nömrələnmiş qırmızı dairələr görüntünün altındakı cədvəldə izah olunan sahələri göstərir; qırmızı çərçivələr diqqət tələb edən bölgəni göstərir.
- Uzunluq vahidi başqa cür qeyd edilmədikdə cm-dir.
1. StatiCAD Nədir?
StatiCAD; hörgü (daş), dəmir-beton, ağac, polad və yüngül polad konstruksiyaların modelləşdirilməsi, analizi, layihələndirilməsi, hesabatlandırılması və layihə cizgilərinin hazırlanması üçün işlənmiş struktur mühəndisliyi proqramıdır. Model; ox, divar, şaquli kəmər (sütun), tir (kəmər), döşəmə, qapı, pəncərə və bünövrə elementləri çəkilməklə mərtəbə-mərtəbə yaradılır. Analizdən sonra norma yoxlamaları, armatur hesabları, hesablama hesabatı və lövhələr proqram tərəfindən hazırlanır.
Proqram həmçinin mövcud binaların zəlzələ performansının müəyyən edilməsi, möhkəmləndirmə (köynək, lifli polimer sarğı), qeyri-xətti itələmə (pushover) analizi, BIM/IFC ötürülməsi, SAP2000 inteqrasiyası və süni intellekt köməkçisi kimi qabaqcıl xüsusiyyətləri də ehtiva edir. Bu xüsusiyyətlərin bir qismi yalnız müəyyən versiyalarda mövcuddur.
2. Versiyalar
StatiCAD versiyalarının əsas xüsusiyyətləri
| Xüsusiyyət | Ultimate | Hybrid | Profesyonel | Standart | Betonarme | Yığma Pro | Yığma Std |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dəmir-beton bina layihələndirilməsi | Bəli | Bəli | Bəli | Bəli | Bəli | Xeyr | Xeyr |
| Dəmir-beton binanın performans analizi | Bəli | Xeyr | Bəli | Xeyr | Bəli | Xeyr | Xeyr |
| Dəmir-beton binanın möhkəmləndirilməsi | Bəli | Xeyr | Bəli | Xeyr | Bəli | Xeyr | Xeyr |
| Ağac bina layihələndirilməsi | Bəli | Bəli | Bəli | Bəli | Xeyr | Xeyr | Xeyr |
| Hörgü bina layihələndirilməsi | Bəli | Bəli | Bəli | Bəli | Xeyr | Bəli | Bəli |
| Hörgü binanın performans analizi və möhkəmləndirilməsi | Bəli | Xeyr | Bəli | Xeyr | Xeyr | Bəli | Xeyr |
| Prefabrik / prekast dəmir-beton bina layihələndirilməsi | Bəli | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr |
| Yüngül polad bina layihələndirilməsi | Bəli | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr |
| Bina daxili polad element layihələndirilməsi | Bəli | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr |
| Süni İntellekt Köməkçisi | Bəli | Bəli | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr |
| BIM / IFC (IFC2x3) ötürülməsi | Bəli | Bəli | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr | Xeyr |
| Lisenziya | İllik | İllik | Ömürlük | Ömürlük | Ömürlük | Ömürlük | Ömürlük |
Ətraflı müqayisə üçün məhsullar səhifəsinə baxa bilərsiniz.
Versiyadan asılı olaraq interfeysdə görünməyən başlıca elementlər: Süni İntellekt düyməsi ilə Fayl › İxrac / İdxal (IFC) komandaları yalnız Hybrid və Ultimate-də; Gücl. (möhkəmləndirmə köynəyi) düyməsi, Hesabat › Performans Hesabatı və Analiz › Qeyri-xətti İtələmə Analizi isə performans analizi daxil olan versiyalarda mövcuddur. Demo versiyada qeydlər demo formatında aparılır, hesabat çıxışları və IFC ixracı məhdudlaşdırılıb.
3. Dəstəklənən Normalar
Norma seçimi Layihənin Ümumi Ayarları › Norma Seçimi vərəqində aparılır (bax: Layihənin Ümumi Ayarları). Zəlzələ qüvvələri və layihələndirmə normaları üçün təklif olunan seçimlər aşağıdakılardır:
| Norma | İstifadə |
|---|---|
| TBDY 2018 | Türkiyə Bina Zəlzələ Normaları 2018; yeni hörgü, dəmir-beton, ağac və polad binalar. Hörgü binalar üçün Bölmə 11. |
| Türk Deprem Yönetmeliği 2007 | DBYBHY 2007; köhnə layihələrin yoxlanılması. |
| RYTEİE-2019 / RYTEİE-2021 (layihə) | Təhlükəli tikililərin müəyyən edilməsi; mövcud binanın qiymətləndirilməsi. |
| EuroCode 8 / EuroCode 6 | Avropa zəlzələ və hörgü konstruksiya standartları. |
| TS 500, TS EN 206 | Dəmir-beton kəsik hesabı və beton sinifləri (layihələndirmə modulları). |
| ABTHYE (Ağac), EC5, ÇYTHYE | Ağac və polad element layihələndirilməsi (müvafiq modullarda). |
4. Quraşdırma Qovluğu və Fayl Növləri
Proqram versiyaya görə C:\StatiCAD altındakı ayrıca qovluğa quraşdırılır (aşağıdakı cədvələ baxın). Demo versiyalar qovluq adının sonuna “Demo” əlavə edilmiş qovluqlara quraşdırılır (məs. Ultimatex64Demo, BAV10Demo). Quraşdırma qovluğunda proqram faylı, nümunə layihələr (PROJELER), avtomatik geri qaytarma ehtiyat nüsxələri (gerial), hesabat şablonları (frRapor) və ayar faylları yerləşir.
Versiyalara görə quraşdırma qovluğu və proqram faylı
Qovluq (C:\StatiCAD\…) | Versiya | Proqram faylı | Süni İntellekt Köməkçisi, IFC |
|---|---|---|---|
Ultimatex64 | StatiCAD Ultimate | StatiCAD.exe | Var |
Hybrid | StatiCAD Hybrid | StatiCAD.exe | Var |
V10ProX64 | StatiCAD Profesyonel | StatiCAD.exe | Yoxdur |
V10StdX64 | StatiCAD Standart | StatiCAD.exe | Yoxdur |
BAV10 | StatiCAD-Betonarme | StatiCAD-Betonarme.exe | Yoxdur |
YigmaV10ProX64 | StatiCAD-Yığma Pro | StatiCAD-Yigma.exe | Yoxdur |
YigmaV10StdX64 | StatiCAD-Yığma Standart | StatiCAD-Yigma.exe | Yoxdur |
Qovluq adı + Demo | Eyni versiyanın demosu | Eyni fayl adı | Versiyaya görə; demoda IFC ixracı və bəzi çıxışlar bağlıdır |
StatiCAD-in istifadə etdiyi başlıca fayl növləri
| Uzantı | Aç dialoqundakı adı | İzah |
|---|---|---|
| .sbd | StatiCAD Binary Data | Cari layihə faylı. Yadda saxla və Fərqli yadda saxla bu formatda yazır. |
| .sy4 | StatiCAD Text Data | Layihənin mətn surəti. Tam versiyada hər yadda saxlamada .sbd ilə eyni adla ayrıca yazılır. |
| .sy3 | StatiCAD Database File | Köhnə versiya layihə faylı (nümunə layihələr bu formatdadır). |
| .syp | Versiyon1-2 Data Dosyası | Çox köhnə versiya formatı; Fayl › Köhnə Versiya Yadda Saxla ilə yazılır. |
| .sdm | StatiCAD Demo Data | Demo versiyanın qeyd formatı. |
| .ifc | — | BIM modeli (IFC2x3); Fayl › İxrac / İdxal. |
| .dxf / .dwg | — | Memarlıq planının idxalı və cizgi ixracı. |
| .lcd | — | StatiCAD-TechnicDraw cizgi faylı. |
5. Lisenziya Kilidi (Donqıl)
StatiCAD-in bütün versiyaları USB aparat kilidi ilə işləyir. Kilid taxılı deyilsə və ya oxuna bilmirsə, proqram açılışda və ya iş zamanı aşağıdakı xəbərdarlığı verir. OK düyməsinə basıldıqda proqram bağlanır; yadda saxlanmamış dəyişikliklər itir.
Kilid tapılmadıqda göstərilən xəbərdarlıq
Xəbərdarlıq: Proqramı eyni anda ikinci dəfə başlatmayın. İşləyən StatiCAD varkən yeni surət açmaq kilid sessiyasını pozabilir; bu halda işləyən proqram da bir müddətdən sonra “Kilit Bulunamadı” (Kilid tapılmadı) xəbərdarlığı ilə bağlanır.
Məsləhət: “Kilit Bulunamadı” xəbərdarlığını görsəniz kilidin taxılı olduğunu yoxlayın. Problem davam edərsə Kilit Problemi məqaləsinə baxın.
6. Versiya 10 Yenilikləri (Xülasə)
Aşağıdakı cədvəl V9.2.5.0 – V10 arasında əlavə edilən başlıca xüsusiyyətləri qruplar şəklində ümumiləşdirir. Bəzi xüsusiyyətlər yalnız Ultimate və ya Hybrid versiyalarında mövcuddur. Təfərrüatlar üçün proqramla birlikdə yayımlanan “Yapılan Güncellemeler” (Edilən Yeniləmələr) sənədinə və www.staticad.com/docs bilik bazasına baxın.
Versiya 10 yeniliklərinin xülasəsi
| Qrup | Başlıca yeniliklər |
|---|---|
| Modelləşdirmə | Divar/köynək qabıq şəbəkə metodları; nizamsız üçbucaqlı döşəmə şəbəkəsi ilə qabıq sərtlik divarı; günbəz aləti; ağac sərtlik divarı barmaqlıq aləti; BIM/IFC idxalı (SAP2000 struktur modeli daxil); yarım zirzəmi qabıq dayaqları. |
| Analiz | ZF zemin sinfi və sahəyə xas spektr; bina istifadə sinfi və performans hədəfi; qar yükü; zirzəmi sərtlik divarlarında yanal qrunt təzyiqi; şaquli zəlzələ; zəlzələ tikişi hesabı; A2/A3 nizamsızlıqları; döşəmə diafraqma yoxlamaları; əlavə ekssentrisitet; TBDY Bölmə 3 və 4 avtomatik nəzarətləri; bünövrə qüvvələrinin böyüdülməsi; sərt zirzəmi; sonlu element sürətləndirilməsi və modal analiz təkmilləşdirmələri; mod formalarının 3B göstərilməsi; qabıqlarda effektiv kəsik sərtlikləri; SAP2000/ETABS ötürülməsi. |
| Dəmir-beton | Sütun armaturunun tirə ankerlənməsi (dirsək); tir dayaq əlavə armaturunun bərabərləşdirilməsi; çoxlu xomut; sütun, tir və sərtlik divarı layihələndirmə düzəlişləri; bağ tirli sərtlik divarları; deşilmə yoxlaması; əyilmiş armatursuz tir seçimi; moment diaqramından armatur kəsmə nöqtəsi; ox yüklü tirlərin N-M-M ölçülənməsi. |
| Hörgü | Hörgü divarın müstəvi xarici yoxlaması (EC6); hörgü günbəz yoxlaması; %100 + %30 istiqamət birləşdirilməsi; qar yükünün yoxlamalara qatılması; kəmər gövdə armaturu; mövcud bina hədəf müqayisəsi; köynək nəticələrinin göstərilməsi. |
| Ağac | Ağac birləşmə hesabı; ağac sərtlik divarı barmaqlıq tirlərinin açılım cizgiləri; sıx barmaqlıqlı modellərdə sərt diafraqma həlli. |
| Polad və yüngül polad | Fabrik kəsik kitabxanası; polad tir və sütun layihələndirilməsi (ÇYTHYE); yüngül polad panel hesabları və YDKT/GKT layihələndirmə metodu; xarici divar dikmələrində külək təsiri; Sigma profilli tir və sütunlar. |
| Prefabrik | Dəyişən kəsikli tirlər; parametrik prekast kəsiklər; dam diafraqması ekvivalent çarpazları, yuxarı/aşağı hissədə fərqli R-D, hərəkətli körpülü kran yükləri və birləşmə layihələndirilməsi (Makrolar menyusu). |
| Performans və möhkəmləndirmə | Dəmir-beton performans qiymətləndirilməsi (TBDY 2018 Bölmə 15); tək və çox modlu itələmə, IRSA, P-Δ və dəyişən yük naxışlı itələmə; moment-əyrilik vərəqləri; dəmir-beton binanın möhkəmləndirilməsi (TBDY 15.10, Əlavə 15B, Əlavə 15C). |
| Hesabat və cizgi | Yeni hesabat səhifələri; tir açılımlarında kot, maillik və çoxlu tir; TBDY Bölmə 7 detallaşdırma qeydləri; DXF/AutoCAD uyğunluğu; sütun və sərtlik divarı armatur metrajı. |
| İnterfeys və avtomatlaşdırma | Süni İntellekt Köməkçisi (yazılı və səsli komanda, fayl/görüntü analizi); nəticə göstərmə seçimləri; Türkcə və İngiliscə hesabatlar. |