RYTEİE2019-a (Riskli Tikili Yönetmeliyi) görə həll edilə bilən tikili sistemləri
StatiCAD Proqramı RYTEİE2019-a Görə Riskli Bina Tespitində Aşağıdakı Tikili Sistemlərini Həll Edə Bilər
1-Hörgü tikili (Dəmir-beton döşəməli) (Daxili Analiz) (Divarlar Çubuq Sonlu Element, Döşəmələr Qabıq SE): Tikilinin 3-Ölçülü analizi üçün sonlu element modeli hazırlanır. Hörgü divarlar kəsit ağırlıq mərkəzində çubuq sonlu elementlər istifadə edilərək, döşəmələr isə qabıq sonlu elementlər istifadə edilərək modelləşdirilir. Döşəmələrdən divarlara və digər daşıyıcı elementlərə gələn yüklər sonlu elementlər üsulu ilə hesablanır.
Proqramda divar, tir kəməri, şaquli kəmər (şaquli kəmərlərin sistem sərtliyinə qatılması opsionaldır) elementləri çubuq sonlu elementlərlə hesablanır. Döşəmələr üçbucaq şəbəkələrə bölünür. Üçbucaq şəbəkə üçün iki ayrı üsul istifadə edilə bilər. Üstünlük verilən üsul (varsayılan olaraq) döşəmə üçbucaq şəbəkəsinə yalnız döşəmə düyün nöqtələrini daxil et seçimi döşəməni 8 hissəyə (şəbəkəyə) bölərək emal edir. Digər bir üsul isə triangulated irregular network (TIN) (Nizamsız üçbucaqlı şəbəkə üsulu)dur. Nizamsız üçbucaq şəbəkəsi (TIN) üsulunda döşəmə üzərinə oturan divarlardan da yük alt mərtəbələrə tir çizilmədən ötürülə bilər. Lakin üsulun tətbiqi (proqram istifadəçisi baxımından) daha çox vaxt və diqqət tələb edir.
Döşəmələrdən divarlara yüklər sonlu elementlərə ötürülərkən döşəmə yükləri döşəmə düyün nöqtələrinə 0 yükləmədə G yükü, 1 yükləmədə isə Q yükü kimi verilir. Döşəmə elementlərinin sərtlik matrisi elementləri qlobal sərtlik matrisindəki yerlərinə yazıldığında sistemdə yük ötürümləri avtomatik olaraq həyata keçirilmiş olur. Proqram döşəmələrdən divarlara yük ötürümündə xəta olub olmadığını ötürülən yüklərlə təyin edilmiş yükləri müqayisə edərək istifadəçiyə bildirir.
2 və 4 yükləmələri X və Y istiqamətlərindəki zəlzələ yükləmələridir. RYTEİE 2019 yönetmeliğinde əlavə eksentrisitet tətbiq edilmədiyindən 3 və 5 (sürüşdürülmüş kütlə mərkəzinə görə yükləmələr) yükləmələri aparılmır.
Proqramda RYTEİE2019 seçildikdə sonlu elementlərlə həll seçimləri avtomatik olaraq tənzimlənir və istifadəçi müdaxiləsi analiz üsulları mövzusunda yönetmeliyin göstərdiyi seçimlərə gətirilir və dəyişdirilməsinə icazə verilmir. Lakin TBDY 2018 üsulu seçildikdə klassik üsullarla və ya sonlu elementlər üsulu ilə layihələr həll edilə bilər və müxtəlif dəyər və nəticələr asanlıqla sınaqdan keçirilə bilər.
2-Qarışıq Binalar: (Hörgü hissənin risksiz olması halında tənlik 8.1 nəzarəti texniki hesabatda ayrıca aparılmalıdır) (Daxili Analiz): Dəmir-beton elementlər də çubuq sonlu element həllündə nəzərə alınır. Sütunlara və divarlara gələn qüvvələr proqram tərəfindən ayrışdırılır. Hörgü hissənin riskli olması səbəbindən, dəmir-beton hissənin sağlam olması binayı 8.1 formuluna görə risksiz edə bilməz. Hörgü hissənin risksiz olması halında isə dəmir-beton hissənin risk analizi dəmir-beton həll edən bir proqramla aparılıb, 8.1 formuluna görə risk yoxlanışı hörgü hissədəki çatışmazlıq nisbətlərini də nəzərə alaraq ayrıca aparılmalıdır.
3-Taxta Döşəməli və ya Sərt DİAFRAQMASIZ Hörgü Bina (Qabıq Sonlu Elementlərlə SAP2000-də): StatiCAD daxili analizlərində sonlu element həllündə və modal analiz həllündə sərt diafraqma təyini (Cari Versiyada) aparır. Taxta döşəməli sistemdə isə RYTEİE 2019-a uyğun olaraq sərt diafraqmasız həll aparılması tələb olunur (RYTEİE 2019 Ek C.4 və 7.2.5).
Bir statik analiz proqramında Sərt diafraqmasız analizdə mod sayısı=mərtəbə sayısı*3 bərabərliyi ilə modal iştirak kütlə nisbətlərində %100 iştirak nisbəti təmin edilə bilməz, dolayısıyla çox daha çox mod nəzərə alınaraq həll aparılır. Məsələn tək mərtəbəli layihədə 3 mod əvəzinə 300 modla hesab aparılır. Lazım gəldikdə mod sayısı artırılaraq Effektiv kütlələrin mərtəbə kütləsinə nisbətinin %90-ı keçməsi təmin edilir.
Bir paket proqramın modal analizdə sərt diafraqma istifadə edib etmədiyinin tespiti layihədəki mərtəbə sayısı*3-dən çox mod istifadə edilib edilmədiyilə anlaşıla bilər. Taxta döşəməli hörgü tikili analizi etdiyini iddia edən digər proqramlarda da mod sayısının layihədəki mərtəbə sayısı*3-ü keçib keçmədiyinə baxılmalıdır.
StatiCAD sərt diafraqmasız analiz aparmaq üçün SAP2000 sonlu element proqramına ehtiyac duyur. SAP2000 yüklü kompüterdə StatiCAD SAP2000 proqramını açır, sistem modelini qabıq sonlu elementlərlə ötürür. SAP2000-də Define>Functions>Response Spektrum əmri ilə zəlzələ spektrum əyrisini SS, S1 və zemin qrupunu da nəzərə alaraq ötürür. Heç bir sərt diafraqma yaratmadan SAP2000-ə binayı analiz etdirir.
StatiCAD üzərində daxil edilmiş divar modeli və hissələrini nəzərə alaraq Sectioncut-ları SAP2000 üzərində avtomatik yaradır. Sectioncut funksiyası SAP2000-də şəbəkələrə ayrılmış area (qabıq) elementlərinin qruplaşdırılaraq hər bir divar üçün kəsit təsirlərini (Normal Qüvvə, Kəsmə Qüvvəsi (V2,V3), Moment (M1,M2,M3)) tək olaraq almamızı təmin edir. Əgər sectioncut təyinatları aparılmamış olsaydı hər bir qabıq şəbəkəsi üçün və hər bir düyün nöqtəsinin nəticələrini ayrı-ayrı alıb birləşdirmək lazım gələcəkdi. Sectioncut əməliyyatı bu işin SAP2000 proqramı tərəfindən aparılmasını təmin edir.
StatiCAD proqramında SAP2000 nəticələrini al düyməsinə basıldığında SAP2000 proqramında sərt diafraqmasız olaraq analiz edilmiş (response spektrum, cavab spektrumu) analizinə aid P,V2,V3,T,M2,M3 nəticələri StatiCAD yaddaşına avtomatik olaraq alınır. Və RYTEİE 2019 dizayn meyarlarına və SAP2000 statik analiz nəticələrinə görə binanın risk analizini tamamlayır.
StatiCAD hesablama hesabatlarından SAP2000 sərt diafraqmasız modal analiz nəticələri, SAP2000 tərəfindən hesablanmış divar kəsit təsirləri və riskli bina formulları ilə aparılmış yoxlama hesabları görülə bilər.
4-Dəmir-beton Döşəməli Hörgü Bina (Qabıq Sonlu Elementlərlə SAP2000-də sərt diafraqmalı): Bu üsulda modal analiz və zəlzələ qüvvələri StatiCAD-də müəyyən edilir. Sistem modeli SAP2000-ə ötürülüb sərt diafraqma təyin edildikdən sonra zəlzələ qüvvələri sərt diafraqmaya tətbiq edilir. SAP2000 analiz nəticələri StatiCAD yaddaşına avtomatik alınaraq risk analizi aparılır.
5-Bəzi döşəmələri dəmir-beton bəziləri taxta olan bina (SAP2000-də Diafraqma yarat, seçimli elementləri diafraqmaya bağla, cavab spektrumu həlli apar): StatiCAD, SAP2000-də Define>Functions>Response Spektrum əmri ilə zəlzələ spektrum əyrisini SS, S1 və zemin qrupunu da nəzərə alaraq ötürür. Cavab spektrumu analiz üsulunda sistem sərt diafraqmalı və ya sərt diafraqmasız olaraq həll edilə bilər. Modeldə sərt diafraqma tərifi aparılaraq bəzi elementlər sərt diafraqmaya bağlanıb bəziləri bağlanmaya bilər. İstifadəçi seçimli divar, döşəmə və şaquli kəmərlər sərt diafraqmaya bağlanır. Kəmər və qapı/pəncərə üstü divar hissələrinin sərt diafraqmaya bağlılığı qonşuluğundakı divarın bağlılığı vəziyyətinə görə aparılır. StatiCAD, SAP2000 kəsit təsiri nəticələrinə görə və RYTEİE 2019 hökmlərincə risk tespitini aparır.