DXF Memarlıq Planından Statik Layihə

1. Bu ssenari haqqında

Ən geniş yayılmış işlərdən biri budur: əlinizdə memarın DXF planı var; ondan StatiCAD-də statik model, hesablama hesabatı və statik cizgilər (qəlib və bünövrə planları, açılımlar) hazırlamaq istəyirsiniz. Bu məqalə bütün işi süni intellekt agentinə gördürməyi izah edir: agent DXF faylını özü oxuyur və şərh edir, sonra modeli StatiCAD-də komandalarla çəkir, analizi işə salır, hesabatı və cizgiləri fayla yazır. Siz hər mərhələdə nəticəni görür, təsdiqləyir və ya düzəldirsiniz.

Lazım olan	İzah
Agent	Claude Code (tövsiyə olunur) və ya Codex. Proqramdaxili köməkçi bu iş üçün uyğun deyil: DXF faylını oxuya bilmir.
StatiCAD	Ultimate və ya Hybrid (terminal kanalı ilə, --term). Digər versiyalar üçün 9-cu bölmə.
DXF faylı	Memarlıq mərtəbə planı; DWG-dirsə, əvvəlcə DXF kimi yadda saxlayın (4-cü bölmə).
Statik məlumatlar	Konstruksiya növü, mərtəbə sayı və hündürlükləri, material, norma və zəlzələ qiymətləri, məlum kəsiklər. Memarlıq planı bunları ehtiva etmir; agent sizdən soruşacaq.

info

Əvvəlcə quraşdırma: Claude Code-un quraşdırılması, StatiCAD-in --term ilə açılması və ilk prompt Claude Code məqaləsində izah olunub. Bu məqalə oradakı addımların yerinə yetirildiyini nəzərdə tutur.

2. Süni intellekt DXF-i necə oxuyur?

DXF adi mətn formatında olan cizgi faylıdır. Agent onu şəkil kimi görmür; kiçik proqram (skript) yazaraq içindəki məlumatları oxuyur: hansı qatda (layer) hansı obyekt var, koordinatları nədir, hansı blok harada istifadə olunub. Buna görə agent ekranda görmədiyiniz hər şeyi də görür (4.3). Şərhdə istifadə etdiyi məlumatlar:

DXF-dəki məlumat	Agent nə üçün istifadə edir
Xətlər və polixətlər (LINE, LWPOLYLINE)	Paralel kənar xətti cütlərindən divar oxunu və qalınlığını, ox xətlərindən isə oxları çıxarır.
Bloklar (INSERT)	Qapı, pəncərə və sütun bloklarının yerini və enini tapır. Blok adları (məs. KAPI_90, PENCERE_120) tanımağı asanlaşdırır.
Qat adları	DUVAR, KOLON, AKS, PENCERE kimi adlar element növünü göstərir. Adlar anlaşılmazsa, agent sizdən soruşur.
Ştrixləmələr (HATCH)	Tam ştrixlənmiş düzbucaqlılar əksər hallarda dəmir-beton sütun və sərtlik divarı kəsikləridir.
Qövslər (ARC)	Qapı açılış qövsləri element deyil. Əyri divarlar qısa düz hissələrlə təxmini çəkilir.
Yazılar və ölçülər (TEXT, MTEXT, DIMENSION)	Otaq adları, kotlar və ölçü qiymətləri şərhi yoxlamaq üçün istifadə olunur.
Vahid ayarı ($INSUNITS)	Cizginin mm, cm və ya m ilə olduğunu göstərir; StatiCAD-də vahid cm-dir.

3. Koordinatlar: vahid, ox və başlanğıc nöqtəsi

• Vahid: Memarlıq cizgiləri əksər hallarda cm və ya mm ilə olur. Agent vahidi fayldan və məlum ölçüdən (məs. qapı eni, ölçü yazısı) yoxlayır, hər şeyi cm-ə çevirir.
• Y oxu: DXF-də Y yuxarı, StatiCAD-də isə ekranda aşağı doğrudur. Agent Y oxunun istiqamətini tərsinə çevirməsə, plan şaquli istiqamətdə tərs (güzgü əksi kimi) çəkilir. Bunu promptda deyin və ilk divarlardan sonra planı yoxlayın.
• Başlanğıc nöqtəsi: Planın sol alt küncünü (və ya ilk ox kəsişməsini) (0,0) götürmək koordinatları oxunaqlı edir.
• Mərtəbələr: StatiCAD-də mərtəbələr 1-dən başlayır; bünövrələr mərtəbə 0-a (TEMEL) çəkilir.

tip

İlk divarlardan sonra dayandırın: İstiqamət, miqyas və ya güzgü əksi xətası ilk bir neçə divarda görünür. İlk divarlardan sonra agentə ekran görüntüsü aldırıb planla müqayisə edin; problem yoxdursa, davam etdirin.

4. DXF faylının hazırlanması

Agent mürəkkəb faylı da oxuya bilər; amma faylda nə qədər az lazımsız şey olarsa, şərh o qədər sürətli və dəqiq olur. Aşağıdakı hazırlıq AutoCAD üçündür; BricsCAD, ZWCAD, GstarCAD kimi proqramlarda komandalar eyni adı daşıyır. Komandaların əvvəlinə alt xətt qoysanız (_PURGE), lokallaşdırılmış interfeysdə (məs. rus və ya türk) də işləyir.

4.1. Sadələşdirmə lazımdırmı?

	Süni intellektin oxuması (bu məqalə)	StatiCAD-in 2D İdxal aləti (əl ilə)
Qəbul edilən obyektlər	Hamısı: xətt, polixətt, blok, ştrixləmə, yazı, ölçü	Yalnız LINE (xətt); polixətt və blok qəbul edilmir
Parçalama (EXPLODE)	Lazım deyil; blokları parçalamayın, blok adları qapı və pəncərələri tanımağa kömək edir	Lazımdır: polixətlər və bloklar parçalanmalıdır
Seçim	Agent elementləri özü tapır	Hər element üçün iki kənar xətti siçanla dartılaraq seçilir; artıq obyekt tutularsa, “2 ədəd xətt seçin” (“2 adet çizgi seçiniz”) xəbərdarlığı çıxır
Sadələşdirmə	Tövsiyə olunur (sürət və dəqiqlik); məcburi deyil	Lazımdır: mebel, ştrixləmə, ölçü kimi obyektlər seçimi pozur

Qısası: agent üçün lazımsızı silin, amma parçalamayın.

4.2. Tövsiyə olunan hazırlıq addımları

1. Planı ayrıca fayla çıxarın. Bir mərtəbənin planını seçib _WBLOCK ilə yeni fayla yazmaq ən təmiz yoldur: yeni faylda yalnız seçdiyiniz obyektlər və onların istifadə etdiyi təriflər olur; tərtibat (layout) vərəqləri, başlıq çərçivələri, kəsiklər və digər mərtəbələrin cizgiləri gəlmir. Hər mərtəbə üçün ayrıca fayl hazırlamaq şərhi asanlaşdırır.
2. Lazımsız obyektləri silin, sadəcə gizlətməyin. Mebel, landşaft, mühəndis kommunikasiyaları, ştrixləmə naxışları, izahat yazıları. Qatı bağlamaq və ya dondurmaq obyektləri fayldan çıxarmır (4.3). Ölçüləri və otaq adlarını saxlaya bilərsiniz; agent onlardan şərhi yoxlamaq üçün istifadə edir.
3. Təmizləyin: _PURGE › Purge All (hamısını təmizlə, iç-içə elementlər daxil) komandasını silinəcək heç nə qalmayana qədər bir neçə dəfə işə salın; sonra _AUDIT ilə fayl xətalarını düzəldin.
4. Real ölçü və vahid: Cizgi 1:1 miqyasında olmalıdır. Məlum bir ölçünü (məs. divarın uzunluğunu) _DIST ilə ölçüb vahidi yoxlayın.
5. Yastı plan: Bütün obyektlər Z = 0 müstəvisində olmalıdır (lazım gələrsə, _FLATTEN).
6. Başlanğıc nöqtəsi (istəyə bağlı): Planın sol alt küncünü (0,0) nöqtəsinə daşıyın. Daşımasanız, agent sürüşdürməni özü edir.
7. DXF kimi yadda saxlayın: _SAVEAS › fayl növü AutoCAD 2013 DXF (və ya 2010/2018; mətn formatı). DWG ikili (binary) formatdır, agent onu birbaşa oxuya bilmir.

4.3. Silinmiş obyektlər niyə görünür? PURGE nəyə yarayır?

Agent bəzən sizin silindiyini düşündüyünüz obyektləri bildirir. Bunun səbəbi demək olar ki, həmişə obyektin faylda hələ də qalmasıdır:

Vəziyyət	Səbəb	Həll
Bağlı və ya dondurulmuş qatdakı obyektlər	Ekranda görünmür, amma faylda qalır.	Obyektləri və ya qatı silin. Silə bilmirsinizsə, agentə “bu qatları nəzərə alma” deyin.
İstifadə olunmayan blok tərifləri	Planda yerləşdirilməmiş blokların məzmunu faylın blok bölməsində qalır.	_PURGE (hamısını təmizlə, iç-içə elementlər daxil).
Tərtibat (layout) vərəqləri	Başlıq çərçivəsi, görünüşlər və qeydlər kağız fəzasında durur.	_WBLOCK ilə yalnız plan obyektlərini yeni fayla yazın və ya agentə yalnız model fəzasını oxumasını deyin.
Plandan uzaqda qalmış köhnə cizgilər	Model fəzasında, ekrandan kənarda unudulmuş reviziyalar və ya detallar.	Agentin bildirdiyi cizgi sərhədlərinə baxın; uzaqdakı parçaları silin.
DWG-də artımlı yadda saxlama qalığı	AutoCAD-in artımlı yadda saxlaması (ISAVEPERCENT 0 olmadıqda) silinmiş obyektlərin məlumatlarını DWG faylında bir müddət saxlaya bilər; bəzi oxuyucu proqramlar onları göstərir.	Faylı DXF kimi yadda saxlayın və ya ISAVEPERCENT qiymətini 0 edib faylı yenidən yadda saxlayın.

info

Qısa cavab: PURGE silinmiş obyektləri deyil, istifadə olunmayan tərifləri (bloklar, qatlar, yazı və xətt stilləri) təmizləyir; faylı kiçildir və görünməyən blok məzmunlarının şərhə qarışmasının qarşısını alır. Görünməsini istəmədiyiniz obyektləri əvvəlcə silin, sonra PURGE və AUDIT edin, ən sonda DXF kimi yadda saxlayın. AutoCAD-in yazdığı DXF faylında silinmiş obyekt olmur.

4.4. Qat adları və agentə veriləcək məlumatlar

• Divar, sütun, pəncərə, qapı və ox xətləri ayrıca və anlaşıqlı adlı qatlardadırsa, şərh xeyli etibarlı olur. Memarın qat adları fərqlidirsə, agentə deyin: “divarlar A-WALL, sütunlar A-COLS qatındadır”.
• Plan birdən çox mərtəbəni ehtiva edirsə, hansı hissənin hansı mərtəbə olduğunu göstərin və ya mərtəbələri ayrı fayllara çıxarın.
• Mərtəbə hündürlüklərini, döşəmə qalınlıqlarını və məlum kəsikləri agentə yazılı verin; memarlıq planı bu məlumatları ehtiva etmir.

5. Addım-addım iş axını

İşi mərhələlərə bölün və hər mərhələnin sonunda nəticəni təsdiqləyin. Aşağıdakı promptlardan ardıcıllıqla istifadə edin; qovluq, fayl və qiymətləri öz layihənizə görə dəyişin.

5.1. Mərhələ 1 — Kəşfiyyat: faylda nə var?

DXF-i C:\StatiCAD\AI_Projeler qovluğuna qoyun, StatiCAD-i --term ilə açın və Claude Code-da yeni sessiya başladın:

C:\StatiCAD\Ultimatex64 qovluğundakı AGENTS.md və YARDIM_AI_KOMUTLAR.md fayllarını oxu.
Sonra C:\StatiCAD\AI_Projeler\zemin_kat.dxf memarlıq planını skriptlə oxu (lazım olsa, Python və ezdxf quraşdır); faylın hamısını söhbətə yapışdırma.
Mənə bunları bildir:
- cizgi vahidi və cizgi sərhədləri (ən kiçik / ən böyük X, Y),
- qatlar (layer), hər qatdakı obyekt növləri və sayları,
- blok adları və neçə dəfə istifadə olunduqları,
- yazılar (otaq adları, kotlar) və ölçülər,
- bağlı və ya dondurulmuş qatlardakı obyektlər, model fəzasından kənardakı (tərtibat vərəqindəki) obyektlər və plandan uzaqda qalan cizgi parçaları.
Hələ StatiCAD-də heç nə çəkmə.

Hybrid-də birinci sətri belə yazın: “C:\StatiCAD\Hybrid qovluğundakı YARDIM_AI_KOMUTLAR.md və AI_Terminal_yardim.md fayllarını oxu (bu versiyada AGENTS.md yoxdur).” Terminalı olmayan versiyalar üçün 9-cu bölmə.

Agentin hesabatını oxuyun. Gözləmədiyiniz qatlar və ya obyektlər varsa, DXF-i 4-cü bölmədəki kimi təmizləyin və ya agentə nəyi nəzərə almayacağını deyin.

5.2. Mərhələ 2 — Şərh: hansı xətt hansı elementdir?

Bu plandan statik model üçün şərh hazırla və cədvəl şəklində göstər:
- divarlar: oxun başlanğıc və bitiş koordinatı, qalınlıq,
- sütunlar və sərtlik divarları: mərkəz və ya künc koordinatları, ölçülər,
- qapı və pəncərələr: yerləşdiyi divar, mövqeyi, eni,
- oxlar.
Koordinatları cm-ə çevir, Y oxunun istiqamətini tərsinə çevir (StatiCAD-də Y ekranda aşağı doğrudur) və planın sol alt küncünü (0,0) götür.
Əmin olmadığın hər şeyi ayrıca siyahıda yaz; ölçü uydurma.
Şərhini PNG şəkli kimi də çək ki, yoxlayım.

Cədvəli və görüntünü planla müqayisə edin: divar qalınlıqları, açılış enləri, sütun yerləri. Səhv və ya əskik olanları yazın; agent şərhi düzəldir.

5.3. Mərhələ 3 — Layihə ayarları və modelin çəkilməsi

Şərhi təsdiqləyirəm. Düzəlişlər: [bura yazın].
StatiCAD-də bunları et:
1. Yeni layihə aç (açıq layihə varsa, əvvəlcə məndən soruş).
2. Norma TBDY 2018, bina tipi hörgü, 2 mərtəbə, mərtəbə hündürlüyü 280 cm; qrunt sinfi ZC, SS = 1.2, S1 = 0.35 (nümunə qiymətlər).
3. Zəmin mərtəbənin divarlarını, qapı və pəncərələrini, döşəmələrini, mərtəbə 0-a isə bünövrələrini çək.
4. İlk bir neçə divardan sonra planın istiqamətini və miqyasını ekran görüntüsü ilə yoxla və mənə göstər; problem yoxdursa, davam et.
5. Üst mərtəbəni eyni plandan çək.
Hər addımın sonunda nəyi çəkdiyini qısaca xülasə et.

• Hörgü binada qapı və pəncərə çəkildikdə divar avtomatik bölünür və üstünə kəmər qoyulur.
• Agent çəkilişdən sonra modeli ekran görüntüsü ilə sizə göstərir. Bundan əlavə, StatiCAD-də plan və 3B görünüşdə özünüz baxın.
• StatiCAD terminalında hələ mərtəbə kopyalama komandası yoxdur; agent oxşar mərtəbələri eyni şərhdən yenidən çəkir.

5.4. Mərhələ 4 — Analiz, hesablama hesabatı və statik cizgilər

Analizi işə sal. Xəbərdarlıqları və qeyri-kafi elementləri əhəmiyyət sırası ilə izah et; düzəliş təkliflərini əvvəlcə mənə təqdim et, təsdiqim olmadan heç bir qiyməti dəyişmə.
Təsdiqdən sonra:
- layihəni C:\StatiCAD\AI_Projeler\bina1.sy4 kimi yadda saxla,
- bütün hesabatları yarat və C:\StatiCAD\AI_Projeler\bina1_rapor.pdf kimi ixrac et,
- qəlib və bünövrə planlarını çək, C:\StatiCAD\AI_Projeler\bina1_planlar.dxf kimi yadda saxla,
- yaranan faylları diskdə yoxla və siyahıla.

info

Demo versiyada: Hesabat və DXF ixracı demo quraşdırmalarda bağlıdır; modeli qurmaq və analiz etmək olar.

6. Konstruksiya növünə görə qeydlər

Konstruksiya növü	Memarlıq planından gələn	Sizin verməli olduğunuz
Hörgü	Divarların mövqeləri və qalınlıqları, qapı və pəncərə açılışları	Divar materialı, döşəmə növü və qalınlığı, kəmər və bünövrə ölçüləri, mərtəbə hündürlükləri
Dəmir-beton	Sütun və sərtlik divarı kəsikləri (əksər hallarda ştrixlənmiş sahələr), oxlar	Tirlərin yerləşməsi və kəsikləri (memarlıq planında əksər hallarda olmur; agent ox və divar xətlərindən təklif verir, siz təsdiqləyirsiniz), beton və armatur sinfi, döşəmə qalınlığı
Ağac və polad	Divar və sütun mövqeləri	Material sinfi (məs. C24), kəsiklər, birləşmə fərziyyələri

Heç bir növdə agent bu qiymətləri özbaşına uydurmamalıdır; promptlardakı “bilmədiyin qiyməti məndən soruş” cümləsi bunu təmin edir.

7. Məhdudiyyətlər və diqqət ediləcək məqamlar

• Memarlıq planı statik layihə deyil. Agentin qurduğu model sizin təsdiqinizlə verilən statik fərziyyələrlə məna qazanır. Daşıyıcı sistem qərarları və nəticələrin yoxlanılması məsul mühəndisə aiddir.
• Şərh xətaları: bir-birinə toxunmayan və ya üst-üstə düşən xətlər, qalınlığı dəyişən divarlar, maili və əyri divarlar, çox laylı divar kəsikləri (suvaq, izolyasiya) yanlış şərh edilə bilər. Mərhələ 2-dəki cədvəl və görüntü buna görə vacibdir.
• Düyün birləşmələri: çəkilişdən sonra divar uclarının birləşdiyini yoxlayın; analiz xəbərdarlıqları açıq ucları və qopuq elementləri göstərir.
• Böyük fayllar: agent DXF-i skriptlə oxuyur, faylın hamısını söhbətə yapışdırmır; yenə də çox böyük və mürəkkəb fayllar işi yavaşladır. Mərtəbələri ayrı fayllara bölün.
• İstifadə limiti: uzun layihələrdə Claude Pro-nun dövri istifadə limitinə çatmaq olar. İşi mərhələlərə bölmək və hər mərtəbəni ayrı sessiyada etmək limitə düşən yükü azaldır.

8. Alternativ: StatiCAD-in öz 2D İdxal aləti

Süni intellektdən istifadə etmədən də memarlıq planını modelə çevirə bilərsiniz: Fayl › 2D İdxal (və ya başlanğıc ekranındakı DWG Import) DWG/DXF planını TechnicDraw redaktorunda açır; İdxal Alətlər Paneli-ndən element növü seçilir və divarın iki kənar xətti siçanla dartılaraq seçilir. Bu alət yalnız LINE obyektlərini qəbul edir: polixətləri və blokları əvvəlcə parçalayın (EXPLODE), cizgini sadələşdirin, istinad küncünü (0,0) nöqtəsinə daşıyın və vahidi cm edin. Təfərrüatlar StatiCAD Təlimatının 12.1 bölməsindədir.

9. Terminalı olmayan versiyalar

Profesyonel, Standart, Betonarme və Yığma versiyalarında terminal kanalı yoxdur. Agent DXF-i yenə oxuyub şərh edə bilər; modeli isə computer use ilə ekrandan, StatiCAD-in alt komanda sətrinə divar komandasını (w) və künc koordinatlarını yazaraq çəkir. Bu yol xeyli yavaşdır; kiçik planlar və birmərtəbəli tikililər üçün uyğundur. Hər mərhələdə ekran görüntüsü ilə yoxlama istəyin.

1. Komanda sətri ana ekranda görünmürsə, onu alt alətlər panelindəki komanda sətri ikonu ilə və ya Proqram Ayarları › Avtomatik Əməliyyatlar › Komanda Sətrini Göstər seçimi ilə açın.
2. Sessiyanın ilk mesajı olaraq aşağıdakı promptu göndərin. Qovluq və proqram adını öz versiyanıza görə dəyişin (computer use məqaləsindəki siyahı).
3. Sonra Mərhələ 1–4 promptlarından ardıcıllıqla istifadə edin; Mərhələ 1 promptunun birinci sətrini (AGENTS.md-nin oxunması) çıxarın.

StatiCAD Profesyonel istifadə edirəm; proqram faylı C:\StatiCAD\V10ProX64\StatiCAD.exe. Bu versiyada terminal kanalı yoxdur: DXF planını skriptlə oxuyub şərh edəcəksən, modeli isə computer use ilə ekrandan çəkəcəksən.
Çəkərkən bu qaydalara əməl et:
- Divarları alt komanda sətrindən çək: daxiletmə xanasına w yazıb Enter-ə bas, Divar Xüsusiyyətləri pəncərəsində qalınlığı və element növünü yoxlayıb OK-ə bas, sonra hər künc üçün X,Y yazıb Enter-ə bas (@dX,dY də olar). Divar zənciri bitəndə çəkmə sahəsində sağ klik et.
- Vahid cm-dir; X sağa, Y ekranda aşağı doğrudur. DXF-dəki Y oxunun istiqamətini tərsinə çevir.
- Ana pəncərə fokusda olarkən Shift+hərf qısayoldur. Yazmazdan əvvəl fokusun komanda sətrində olduğunu yoxla; komanda sətrində kiçik hərf istifadə et.
- Bünövrələri TEMEL mərtəbəsində (mərtəbə 0) çək; mərtəbələr arasında Ctrl+Yuxarı ox və Ctrl+Aşağı ox ilə keç.
- İlk iki divardan sonra Z.Hepsi ilə modeli ekrana sığışdır, ekran görüntüsünü planla müqayisə et və mənə göstər.
- Proqram açıqdırsa, ikinci dəfə başlatma. Mövcud faylların üzərinə yazmazdan və proqramı bağlamazdan əvvəl məndən soruş.
Hələlik heç nə çəkmə: ana ekranın görüntüsünü al, komanda sətrinin açıq olduğunu yoxla və növbəti sorğumu gözlə.

info

Agent təlimat faylları: Agentlər üçün hazırlanan təlimat faylları (AGENTS.md və computer use üçün xüsusi iş bələdçisi) yalnız Ultimate quraşdırmasında var. Digər versiyalarda yuxarıdakı prompt bu fayllardakı ən vacib qaydaları agentə özü verir.

Anthropic, OpenAI və Google xidmətlərinin plan, qiymət və menyu adları zamanla dəyişə bilər; aktual məlumat üçün keçid verilmiş rəsmi səhifələrə baxın. Süni intellektin qurduğu model və hazırladığı nəticələr məsul mühəndis tərəfindən yoxlanılmalıdır.