Proje, Kat ve Program Ayarları
1. Proje Genel Ayarları
Proje Genel Ayarları penceresi bina tipinin, yönetmeliğin, deprem ve zemin parametrelerinin, analiz yöntemlerinin, malzemelerin, yük kombinasyonlarının ve tasarım seçeneklerinin tanımlandığı ana ayar penceresidir. Ayarlar › Proje Genel Ayarları (Ctrl+P), üst çubuktaki PrjAyar düğmesi, başlangıç ekranındaki Proje Genel Ayarları simgesi veya boş alandaki sağ tık menüsüyle açılır. Değişiklikler OK ile uygulanır, İptal ile vazgeçilir.
Sekmeler iki sıra hâlinde dizilidir; seçilen sekmenin bulunduğu sıra alta yer değiştirir. Görünen sekmeler bina tipine ve yönetmeliğe göre değişir: TBDY 2018 seçildiğinde TBDY2018 sekmesi, TDY 2007 seçildiğinde Deprem sekmesi görünür.
İpucu: Sekmeler arasında, pencereye bir kez tıkladıktan sonra Ctrl+Tab ile geçebilirsiniz. Değer girdikten sonra pencereyi OK ile kapatın.
Yönetmelik Seçimi Sekmesi
Bina tipi (Yığma Bina, Betonarme Bina, Ahşap Bina, Hibrit), Deprem Kuvvetleri ve Tasarım Yönetmeliği seçimleri, Süneklik Düzeyi ve Bu Proje Mevcut Binanın İncelenmesi ve/veya Güçlendirme Projesidir kutusu bu sekmededir. Alt bölümde sonlu eleman modeline dahil edilecek elemanlar ve Performans B.15 (TBDY 2018) seçenekleri bulunur.
Uyarı: Yeni proje, bina tipi gibi bazı ayarları o oturumda en son açılan projeden devralabilir; örneğin betonarme bir projeden sonra açılan yeni projede bina tipi Betonarme Bina, duvar penceresinde eleman tipi Betonarme Perde gelebilir. Her yeni projede bu sekmeyi kontrol edin.
Yönetmelik Seçimi sekmesi – yeni proje (Yığma Bina, TBDY 2018)
TBDY2018 Sekmesi
TBDY 2018 seçildiğinde deprem yer hareketi düzeyi (DD-1 … DD-4), harita spektral ivme katsayıları (SS, S1), bina önem katsayısı (I), bina kullanım sınıfı (BKS), taşıyıcı sistem katsayıları (R, D), zemin taşıma gücü ve yatak katsayısı, rijit bodrum kat sayısı, yapının adresi ve harita koordinatları ile Yerel Zemin Sınıfı (ZA … ZF) bu sekmede girilir. Spektrum düğmesi tasarım spektrumunu gösterir.
TBDY2018 sekmesi
Uyarı: SS ve S1 değerlerini yapının koordinatlarına göre AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası'ndan alın. Varsayılan değerleri kontrol etmeden analiz yapmayın.
Diğer Sekmeler
Aşağıdaki görüntüler TDY 2007 ile hazırlanmış yığma örnek projeden alınmıştır; sekme içerikleri bina tipine ve yönetmeliğe göre farklılık gösterebilir.
Proje Genel Ayarları sekmeleri
| Sekme | İçerik |
|---|---|
| Deprem (TDY 2007) | Etkin yer ivmesi katsayısı, bina önem katsayısı, taşıyıcı sistem davranış katsayısı, spektrum katsayısı, zemin grubu ve deprem bölgesi. |
| Deprem Kuvvetleri | Katlara etkiyen deprem yükü hesap yöntemi (eşdeğer deprem yükü, modal analiz), sonlu eleman matrisleriyle modal analiz, mod sayısı, diyafram ve kütle seçenekleri, Ct katsayısı. |
| Eleman Kuvvetleri | Eleman normal kuvveti ile kesme/moment hesap yöntemleri, FEM işlemci kullanımı, dışmerkezlik yöntemi, link oluşturma ve mesh hassasiyeti. |
| Eleman Ağı | Döşeme ve duvar/manto kabuk eleman ağı (mesh) tipi ve boyutları. |
| Rijitlik | Duvar analiz opsiyonu, etkili yükseklik ve elastisite modülü seçenekleri. |
| Malzeme | Döşeme, kiriş, kolon/perde ve temel için beton ve donatı sınıfları, birim hacim ağırlıkları, çevresel etki sınıfı (TS EN 206). |
| Yük Kombinasyonları | Basınç ve kayma gerilmesi kontrollerinde kullanılan yük katsayıları (ör. 1,4G+1,6Q ve 1,0G+HYKK*Q+1,0E), kar ve rüzgâr yükleri, yatay zemin itkisi. |
| Diğer Seçenekler | Kiriş-kolon bağlantısı, düşey hatıl rijitliği, SAP2000 aktarımı, yarım bodrum, otomatik duvar birleştirme seçenekleri. |
| Tasarım | Kolon, kiriş, temel ve zımbalama tasarım seçenekleri. |
| Diğer2 | Çubuk sonlu eleman matrisi seçenekleri, penaltı parametreleri, mesnet oluşturma ve analiz tipi seçenekleri. |
| Ahşap | Ahşap elemanlar ve yangın hesabı parametreleri. |
| Yığma Düzlem Dışı | Yığma duvar düzlem dışı tahkiki (TS EN 1996-1-1 / EC6 Ek E) parametreleri. |
Deprem parametreleri için: TBDY 2018 deprem parametrelerinin (SS, S1) elde edilmesi.
2. Genel Kat Ayarları
Ayarlar › Genel Kat Ayarları (Ctrl+G), başlangıç ekranındaki Kat Genel Ayarları simgesi veya boş alandaki sağ tık menüsüyle açılır. Pencerede Proje Adı, Proje Müellifi ve katlar tablosu bulunur. Tablo sütunları: Kat No, Çıktı İndisi (raporlarda ve çizimlerde kullanılan kısa ad), Katın İsmi, Kat Yüksekliği, Bina Yüksekliği ve HYKK (hareketli yük katılım katsayısı). Kat Ekle ve Kat Sil düğmeleriyle kat eklenir veya silinir; yeni katların yüksekliği Varsayılan Kat Yüksekliği kutusundan alınır. Pencere modaldır; Tamam veya İptal ile kapatılmalıdır.
Genel Kat Ayarları penceresi
Ayrıntılar: Genel Kat Ayarları.
3. Kat Ekleme ve Silme Penceresi
Üst çubuktaki KatAyar düğmesi veya Ayarlar › Kat Ayarları komutu, katların konumuna göre eklenip silindiği ikinci bir pencere açar. Bu pencerenin başlığı da Genel Kat Ayarları'dır; alt kısmındaki düğmelerden ayırt edilir:En Alta Kat Ekle, Araya Kat Ekle, En Üste Kat Ekle, En Alttaki Katı Sil, Seçili Katı Sil ve En Üst Katı Sil düğmeleri, Otomatik Kat Adı kutusu ve Kat Yüksekliği alanı bulunur.
Kat ekleme ve silme penceresi
4. Program Ayarları
Program Ayarları projeden bağımsız, kullanıcıya özgü ayarlardır. Sağ araç çubuğundaki PrgAyr düğmesi veya Ayarlar › Program Ayarları ile açılır. Beş sekmesi vardır:
| Sekme | Başlıca seçenekler |
|---|---|
| Görünüm 1 | Snap Mesafesi (piksel), Zoom Adımı, izdüşüm ve açıklama gösterimleri, Araç Çubuklarını Versiyon 2 formatında göster, İnternetten duyuru ve güncelleme okumayı devre dışı bırak. |
| Otomatik İşlemler | Otomatik aks ve eleman işlemleri, kapı/pencere üstü duvar parçaları, Bölünmüş ekran görünümü, Komut Satırı Göster. |
| Renkler | Aks, arka plan ve aks yazı renkleri. |
| Poligon/Eğrisel Döşeme | Analiz öncesi ve sonrası düğüm (joint) ve ağ gösterim seçenekleri. |
| Grid | Izgara aralıkları (X, Y), kot aralığı filtresi ve Grafik Motoru (GDI veya Skia4Delphi). |
Grid
5. Katman Ayarları
Katman (Layer) Ayarları penceresi (Ctrl+L veya üst çubuktaki Katman) çizim alanında hangi eleman gruplarının görüneceğini belirler: akslar, eleman aksları, X ve Y doğrultusundaki duvarlar ve güçlendirmeler, döşemeler, döşeme hesap aksları, kiriş ve düşey hatıllar, kapı ve pencereler, temeller, eleman isim ve boyut yazıları. Tüm Katmanları Görünür Yap ve Tüm Katmanları Görünmez Yap düğmeleri toplu işlem sağlar.
Katman (Layer) Ayarları penceresi
İpucu: Bir eleman ekranda görünmüyorsa önce katman ayarlarını ve aktif katı kontrol edin; ardından Z.Hepsi ile tüm modeli ekrana sığdırın.