Örnek Çözüm: Tekil Temelli Betonarme Bina
1. Bu makale hakkında
Bu makale, StatiCAD'de üç katlı betonarme bir binanın tekil (münferit) temellerle temellendirilmesini baştan sona, programın ekran görüntüleriyle anlatır: temellerin kolonların altına yerleştirilmesi, zemin parametreleri, çözüm biçiminin seçilmesi, bağ kirişleri, analiz, yetersiz temellerin otomatik boyutlandırılması, rapor, temel planı ve detay paftası. Bir temelin (TT05) bütün denetimleri Bölüm 10'da elle yeniden hesaplanmış, aynı bina Bölüm 11'de üç çözüm biçimiyle (klasik, zemin yayları, kabuk + Winkler) karşılaştırılmıştır.
Girdiler arayüzden girildi; makaledeki bütün sayılar programın bu örnekte verdiği sonuçlardır. Komut ve seçeneklerin ayrıntısı: Tekil Temel Tasarımı, hesap esasları: Tekil Temellerin Teorik Esasları, doğrulama çalışmaları: Tekil Temel Doğrulama Çalışmaları.
Sürüm ve dosyalar: Tekil temeller StatiCAD V.10.1.3.0 ve sonraki program sürümlerinde, bütün yapı türlerinde kullanılabilir. Örneğin dosyalarını buradan indirebilirsiniz (ZIP): TekilTemelOrnek_ilk.sy4 (temelsiz bina), TekilTemelOrnek_temeller.sy4 (temeller ve bağ kirişleri girilmiş, boyutlandırılmamış), TekilTemelOrnek.sy4 (son tasarım), TekilTemelOrnek_rapor.pdf (tekil temel raporu) ve TekilTemelOrnek_temel_plani.dxf (temel planı ve detaylar).
2. Örnek bina
Bina 15,0 × 9,0 m planlı, üç katlı (kat yüksekliği 3,0 m) bir betonarme çerçevedir: X doğrultusunda 3 × 5,0 m, Y doğrultusunda 2 × 4,5 m açıklık, her katta 12 kolon (50 × 50 cm), 30 × 50 cm kirişler ve 12 cm döşemeler. Temeller henüz yoktur; kat 1 kolonlarının altına bu makalede tekil temel konacaktır.
Tablo 1 – Model ve deprem verileri
| Büyüklük | Değer |
|---|---|
| Malzeme | C30 / B420C (temel dahil; temel özelliklerinde fck = fyk = 0 = proje malzemesi) |
| Deprem (TBDY 2018) | SS = 1,0; S1 = 0,28; ZC (Fs = 1,2; F1 = 1,5) → SDS = 1,20; SD1 = 0,42; I = 1; R = 8; D = 3 |
| Bina kütlesi | 364 t (üç kat) |
| Zemin (temel özellikleri) | qk = 420 kN/m² (qt = qk / 1,4 = 300 kN/m²); σem = 200 kN/m² (servis); ks = 20 000 kN/m³; Df = 1,5 m; γn = 18 kN/m³; tanδ = 0,6 (varsayılan) |
| Temel hesabı | Klasik (yapı-temel birlikte analiz kapalı); tekil temel çözüm biçimi: zemin yayları (Y) |
Şekil 1 – Örnek bina: zemin kat planı (solda) ve 3B katı model (sağda)
3. Temel katına inme ve temellerin yerleştirilmesi
- Araç çubuğundaki Alt Kat düğmesiyle TEMEL katına inin (durum satırında "Aktif Kat: TEMEL"). Tekil temeller yalnız temel katında çizilir ve seçilir; kat 1 kolonları bu katta gri çizgilerle görünür.
- Makrolar menüsünü açın (Şekil 2). Tekil temel komutları menünün sonundadır: (1) Seçili Kolonlara Tekil Temel, (2) Tekil Temelleri Otomatik Boyutlandır, (3) Tekil Temeller Arasına Bağ Kirişi, (4) Tekil Temel Proje Çözümü.
- Seçili Kolonlara Tekil Temel'i seçin. Kolon seçili olmadığı için program temeli olmayan bütün kat 1 kolonlarına temel eklemeyi önerir (Şekil 3); Yes ile onaylayın. 12 temel eklenir (Şekil 4).
Şekil 2 – Makrolar menüsünün tekil temel komutları


Temeller kolon merkezine, kolon açısıyla yerleşir; varsayılan ölçü kolon + 100 cm kenar (burada 150 × 150 cm) ve 50 cm kalınlıktır. Adlar TT01, TT02, … diye verilir; etikette ad ve Bx × By × H yazar (Şekil 5). Tek tek yerleştirmek için Çiz → Tekil Temel kipi kullanılır (kolona tıklama, boş alana tıklama ya da sürükleme).
Şekil 5 – Temel katında 12 tekil temel (150 × 150 × 50 cm, koyu camgöbeği)
4. Temel özellikleri
Bütün temelleri seçin (sağ araç çubuğunda Hepsi) ve bir temelin üzerine sağ tıklayın. Menüde (1) Seçili Tekil Temellerin Özelliklerini Değiştir (çoklu değiştirme) ve (2) tıklanan temelin kendi özellik penceresi vardır (Şekil 6).
Şekil 6 – Sağ tık menüsü: seçili temeller kırmızı
Çoklu değiştirme penceresinde (Şekil 7) boş bırakılan alanlar değişmez; değeri bütün temellerde aynı olan alanlar dolu görünür. (1) Ölçüler varsayılan kalır (otomatik boyutlandırma büyütecek). (2) Zemin alanlarına qk = 420, σem = 200, ks = 20 000, Df = 1,5 ve γn = 18 girin. (3) Çözüm "Proje varsayılanı" kalır; proje varsayılanı Bölüm 5'te zemin yayları yapılacaktır. Açılır listede klasik (K), zemin yayları (Y) ve kabuk + Winkler (S) seçenekleri görülmektedir.
Şekil 7 – Çoklu özellik penceresi ve çözüm biçimi listesi
Alanların anlamı: qk karakteristik taşıma gücüdür; tasarım taşıma gücü qt = qk / γRv (1,4) ile bulunur ve yük birleşimlerinde qmax ≤ qt aranır. σem yalnız servis (G+Q) birleşiminde denetlenir. ks zemin yaylı (Y) ve kabuk (S) çözümlerinde kullanılır. Df ve γn temel üstündeki dolgunun ağırlığını verir (dolgu yüksekliği Df − H). qk = 0 bırakılır ve c′, φ′ girilirse taşıma gücü TBDY Denk. (16.8a) ile hesaplanır.
5. Proje çözümü: zemin yayları (Y)
Makrolar → Tekil Temel Proje Çözümü alt menüsünden (Şekil 8, (1)) Zemin yayları (Y) seçilir (2). Çözüm alanı "Proje varsayılanı" olan bütün temeller bunu kullanır; durum satırında "Tekil temel proje çözümü: Zemin yayları (Y) (analizi yeniden yapın)" yazar. Y çözümünde kolon tabanı ankastre değildir: taban düğümünde kz = ks·A düşey yay ve kθ = ks·I dönme yayları vardır; yatay yer değiştirmeler ve burulma tutulur.
Şekil 8 – Tekil Temel Proje Çözümü alt menüsü
6. Bağ kirişleri (TBDY 16.8.5)
TBDY 16.8.5 tekil temellerin iki doğrultuda bağ kirişleriyle bağlanmasını ister. Makrolar → Tekil Temeller Arasına Bağ Kirişi komşu temeller arasına 30 × 50 cm bağ kirişi üretir: bu binada X doğrultusunda 9, Y doğrultusunda 8, toplam 17 bağ kirişi (Şekil 10). Bağ kirişleri temel katında "Betonarme Bağ Kirişi" türünde şerit temel olarak çizilir; analizden sonra Nb = 0,10·SDS·Nk eksenel kuvveti ve öz ağırlık momentleriyle tasarlanır.
Şekil 9 – Bağ kirişi makrosunun iletisi
Şekil 10 – Bağ kirişleri (zeytin yeşili) ve temeller
Bağ kirişleri analiz modeline girmez: Klasik temel hesabında (yapı-temel birlikte analiz kapalı) bağ kirişleri sonlu eleman modeline girmez; kolon tabanları temel yaylarına oturur. Bağ kirişleri yalnız tasarlanır ve çizilir.
7. İlk analiz: yetersiz temeller
Analiz düğmesiyle analiz penceresini açın ve Analize Başla'yı tıklayın (bu bilgisayarda 79 s). Analiz sonunda bütün tekil temeller ve bağ kirişleri otomatik tasarlanır. 150 × 150 × 50 cm'lik temellerin hepsi yetersizdir; analiz uyarılarında (Şekil 11, (1)) her temel için yetersiz denetimler listelenir:
- köşe temelleri (TT01, TT03, TT10, TT12): zemin (kalkma), kayma 1,17, filiz kenetlenmesi, devrilme / tam kalkma; deprem birleşiminde köşe kolonu çekme alır ve temel tabanı tümüyle kalkar,
- diğer temeller: zemin 1,26 – 1,34, filiz kenetlenmesi; 50 cm kalınlık Ø14 kolon filizinin kenetlenme boyuna yetmez.
Bağ kirişlerinde uyarı yoktur. Yetersiz temeller planda turuncu çizilir (Şekil 12).
Şekil 11 – İlk analiz: analiz adımları ve uyarı listesi
Şekil 12 – Yetersiz temeller turuncu
Bir temelin ayrıntısını görmek için temele sağ tıklayıp kendi özellik penceresini açın ve Hesapla'yı tıklayın (Şekil 13, (2)). Pencere son analizin sonuçlarıyla, kaydetmeden anlık tasarım özeti verir (1): TT05 için zemin oranı 1,29 (birleşim 23), kayma 0,49, kesme 0,39, zımbalama 0,18, alt donatı 8 Ø16 / 195 mm iki doğrultuda; Ø14 filiz için 484 mm kenetlenme gerekir, 50 cm temelde 418 mm vardır. Uyarılar açıklamalarıyla listelenir (burada: kolon filizinin kenetlenme boyu temel kalınlığına sığmıyor, TS 500 9.1).
Şekil 13 – TT05 özellik penceresinde Hesapla: YETERSİZ
8. Otomatik boyutlandırma ve analiz döngüsü
Makrolar → Tekil Temelleri Otomatik Boyutlandır seçili temelleri (seçim yoksa hepsini) son analizin kuvvetleriyle, eşit konsollu en küçük taban ve kalınlığa getirir: önce zemin gerilmesi ve kayma sağlanana dek taban, sonra kesme, zımbalama, eğilme ve filiz sağlanana dek kalınlık büyütülür. Sonuç bir ileti kutusunda listelenir (Şekil 15); kutunun son satırı analizin yinelenmesini hatırlatır.
Boyutlandırma süresi: Her deneme ölçüsünde bütün yük birleşimleri (bu örnekte temel başına 66) kısmi temas çözümüyle yeniden denetlenir; en küçük yeterli ölçü üstel adım ve ikiye bölmeyle aranır. Bu bilgisayarda 12 temelin boyutlandırılması 17–31 saniye sürdü. İşlem süresince durum satırında hangi temelin boyutlandırıldığı gösterilir (Şekil 14).
Şekil 14 – Boyutlandırma sırasında durum satırı
Boyutlandırma analiz kuvvetleriyle yapılır; ölçüler değişince analiz yinelenmelidir. Zemin yaylı (Y) çözümde bu özellikle önemlidir: temel büyüdükçe dönme yayı kθ = ks·B4/12 hızla sertleşir, kolon tabanı ankastreye yaklaşır ve kolon daha büyük taban momenti çeker. Bu örnekte ilk boyutlandırmadan sonraki analizde köşe temelleri yine yetersiz çıktı (Şekil 16): 0,9G + 0,3X + Y − 0,3Ez birleşiminde köşe kolonu 10,7 kN çekme ve 80,7 kN·m moment taşıyor, temel tabanında dışmerkezlik 1,02 m (yarım genişlik 1,05 m), temas %4,6, qmax = 1497 kN/m² (zemin oranı 4,99). İkinci boyutlandırma ve analizden sonra bütün temeller yeterlidir (Şekil 17 – 18).




Tablo 2 – Boyutlandırma ve analiz döngüsü (Bx × By × H, cm)
| Adım | Köşe TT01, 03, 10, 12 | Kenar (X) TT04, 06, 07, 09 | Kenar (Y) TT02, 11 | İç TT05, 08 | Analiz sonucu |
|---|---|---|---|---|---|
| Makro (başlangıç) | 150 × 150 × 50 | 150 × 150 × 50 | 150 × 150 × 50 | 150 × 150 × 50 | 12 temel yetersiz (Bölüm 7) |
| 1. boyutlandırma | 210 × 210 × 60 | 180 × 180 × 60 | 175 × 175 × 60 | 175 × 175 × 60 | köşe: zemin 4,99, kayma 1,11, zımbalama 1,66; kenar (X) ve iç: zemin 1,03; kenar (Y) yeterli |
| 2. boyutlandırma | 260 × 260 × 60 | 185 × 185 × 60 | 175 × 175 × 60 | 180 × 180 × 60 | bütün temeller yeterli |
Yakınsama: Klasik (K) çözümde kolon taban kuvvetleri temel ölçüsüne bağlı olmadığından tek boyutlandırma yeter (yalnız temel ağırlığı değişir). Y ve S çözümünde "boyutlandır → analiz" döngüsünü uyarı kalmayana dek yineleyin; bu örnekte iki tur yetti. Ölçüsünü korumak istediğiniz temelde Ölçü kilidi'ni işaretleyin.
9. Son tasarım
Şekil 19 – Son tasarım: bütün temeller yeterli (sağda 3B katı model, alttan)
Tablo 3 – Tekil temel tasarım özeti (birleşimlerin en elverişsizi; oran = talep / dayanım)
| Temeller | Ölçü (cm) | Zemin | Kayma | Kesme | Zımbalama | Alt donatı (x = y) | Üst donatı | Çember |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TT01, TT03, TT10, TT12 | 260 × 260 × 60 | 0,69 | 0,90 | 0,31 | 0,72 | 13 Ø18 / 21 | 11 Ø14 / 25 | Ø18 |
| TT04, TT06, TT07, TT09 | 185 × 185 × 60 | 0,94 | 0,61 | 0,30 | 0,14 | 9 Ø18 / 22 | 8 Ø14 / 25 | Ø18 |
| TT02, TT11 | 175 × 175 × 60 | 0,88 | 0,61 | 0,24 | 0,10 | 11 Ø16 / 16 | 8 Ø14 / 23 | Ø16 |
| TT05, TT08 | 180 × 180 × 60 | 0,95 | 0,41 | 0,29 | 0,14 | 9 Ø18 / 21 | — | Ø18 |
Üst donatı, bazı deprem birleşimlerinde temel üst yüzü çekmeye çalıştığı için konur (kalkan bölgede temel ve dolgu ağırlığı konsolu aşağı eğer). 17 bağ kirişinin hepsi 30 × 50 cm, 4 Ø12 üst ve 4 Ø12 alt, etriye Ø8/20'dir (Nk = 485 – 569 kN, Nb = 0,10·1,20·Nk = 58 – 68 kN). Son analizde periyotlar Tx = 0,394 s, Ty = 0,416 s, taban kesme kuvvetleri Vtx = 476,4 kN, Vty = 450,6 kN'dur.
Şekil 20 – TT05 özellik penceresinde Hesapla: YETERLİ
10. TT05 için elle doğrulama
İç temel TT05 (180 × 180 × 60 cm, kolon DHB05 50 × 50 cm temel merkezinde) için raporun değerleri elle yeniden hesaplanmıştır. A = 1,8² = 3,24 m², dx = 541 mm, dy = 523 mm (pas payı 50 mm), fcd = 20,0 MPa, fctd = 1,267 MPa, fyd = 365,2 MPa.
10.1 Ağırlıklar ve zemin yayları
Temel Wf = 25 · 3,24 · 0,60 = 48,6 kN; dolgu Wd = 18 · (1,50 − 0,60) · (3,24 − 0,25) = 48,4 kN; toplam 97,0 kN. Y yayları: kz = ks·A = 20 000 · 3,24 = 64 800 kN/m; kθ = ks·B4/12 = 20 000 · 1,84/12 = 17 496 kN·m/rad (raporla aynı).
10.2 Zemin gerilmesi
Servis G+Q: Nt = 487,0 kN, ex = −1,0 cm → q = 487,0 / 3,24 · (1 ± 6 · 0,010 / 1,8) = 150,3 · (1 ± 0,033) = 155,2 / 145,4 kN/m²; 155,2 / σem = 155,2 / 200 = 0,78.
Belirleyici deprem birleşimi G + nQ + 0,2S − X1 − 0,3Y2 + 0,3Ez (deprem etkileri TBDY 4.10.3 gereği max(1; 0,6D) = 1,8 ile büyütülmüş): Nt = 546,2 kN, ex = −15,86 cm, ey = −4,86 cm. |ex|/B + |ey|/B = 0,088 + 0,027 = 0,115 ≤ 1/6 olduğundan taban tümüyle temastadır:
q = Nt/A · (1 ± 6ex/Bx ± 6ey/By) = 168,6 · (1 ± 0,529 ± 0,162) → qmax = 285,0 kN/m², qmin = 52,2 kN/m²
qt = 420 / 1,4 = 300 kN/m² → zemin oranı 285,0 / 300 = 0,95 (rapor: 0,95).
10.3 Zımbalama (TS 500 8.3.1)
1,4G + 1,6Q: Nt = 698,0 kN → kolon kuvveti Nd = 698,0 − 1,4 · 97,0 = 562,2 kN; tasarım basıncı (ağırlık düşülmüş) 562,2 / 3,24 = 173,5 kN/m². d = (541 + 523)/2 = 532 mm; zımbalama çevresi kenarı 0,50 + 0,532 = 1,032 m, up = 4,128 m, iç alan 1,065 m². Vpd = 562,2 − 173,5 · 1,065 = 377,4 kN; Vpr = γ·fctd·up·d = 0,997 · 1,267 · 4128 · 532 / 1000 = 2772 kN; oran 0,14 (rapor: 377,4 / 2772,5).
10.4 Kesme ve eğilme (TS 500 10.3)
Vcr = 0,65·fctd·b·d = 0,65 · 1,267 · 1800 · 541 / 1000 = 801,8 kN; −x yüzünde Vd = 228,8 kN → 0,29. x doğrultusunda Md = 78,4 kN·m: As = 400 mm² için basınç bloğu a = 400 · 365,2 / (0,85 · 20 · 1800) = 4,8 mm, As = Md / (fyd·(d − a/2)) = 78,4·106 / (365,2 · 538,6) = 399 mm²; en küçük donatı 0,002·b·H = 0,002 · 1800 · 600 = 2160 mm² belirleyicidir; 9 Ø18 = 2290 mm² (aralık 210 mm).
10.5 Kolon filizi (TS 500 9.1)
lb = 0,12·(fyd/fctd)·ϕ = 0,12 · (365,2 / 1,267) · 14 = 484 mm; temelde mevcut boy 600 − 50 − 18 − 18 = 514 mm → yeterli. 50 cm kalınlıkta mevcut boy 418 mm'ydi (Bölüm 7).
Rapor sayfası: Aynı değerler raporun TT05 sayfasındadır (Bölüm 12, Şekil 24).
11. Çözüm biçimlerinin karşılaştırılması (K / Y / S)
Son ölçülerle bina, temellerin çözüm alanı sırayla Klasik (K), Zemin yayları (Y) ve Kabuk + Winkler (S) yapılarak yeniden analiz edilmiştir (Tablo 4). Temel ölçüleri ve zemin parametreleri her üç çözümde aynıdır.
Tablo 4 – Aynı temel ölçüleriyle K / Y / S
| Büyüklük | K (ankastre taban) | Y (zemin yayları) | S (kabuk + Winkler) |
|---|---|---|---|
| Tx / Ty (s) | 0,291 / 0,295 | 0,394 / 0,416 | 0,394 / 0,416 |
| Vtx / Vty (kN) | 598,3 / 594,1 | 476,4 / 450,6 | 476,4 / 450,6 |
| Yetersiz tekil temel | 12 (zemin: devrilme / tam kalkma, iç temelde 2,60) | 0 | 0 |
| TT01 zemin / kayma / zımbalama | devrilme / 0,94 / 0,25 | 0,69 / 0,90 / 0,72 | 0,69 / 0,86 / 0,25 |
| TT05 zemin / kayma / zımbalama | 2,60 / 0,51 / 0,25 | 0,95 / 0,41 / 0,14 | 0,96 / 0,40 / 0,14 |
| TT05 Md x / y (kN·m) | 153,7 / 157,6 | 78,4 / 76,6 | 79,7 / 77,8 |
- K kolon tabanını ankastre alır: yapı daha rijit (periyotlar %26–29 kısa), taban kesmesi %26–32 büyük ve kolon taban momentleri yaklaşık iki katıdır. Y için boyutlandırılmış temeller K'da yetersizdir; K seçilecekse temeller K sonuçlarıyla boyutlandırılmalıdır.
- Y'de temel dönmesi taban momentlerini küçültür, periyotları uzatır. kθ ≈ 17 500 kN·m/rad, 50 × 50 kolonun eğilme rijitliğinin (4EI/L) onda birinden azdır; kolon tabanı ankastreden çok mafsala yakındır.
- S'de modal analiz Y yaylarıyla yapılır (periyotlar aynı); statik yüklemeler temel tabanında kabuk ağıyla çözülür. Zemin, kayma, kesme ve eğilme Y ile %1–4 içinde aynıdır; köşe temelinin zımbalama oranı ise 0,72'den 0,25'e iner: esnek temelde basınç kolon çevresinde yoğunlaşır, zımbalama çevresi içinde kalan zemin tepkisi büyür. Y ve K'da rijit temel kabulüyle basınç, büyük dışmerkezlikte kenara toplanır.
Çözüm biçimi üst yapıyı da etkiler: Çözüm biçimi yalnız temelin değil üst yapının deprem kuvvetlerini de değiştirir. Yatak katsayısı belirsizse iki çözümü karşılaştırın; seçim ve zemin parametreleri projenin sorumlu mühendisine aittir.
12. Hesap raporu
Rapor düğmesiyle Rapor Seçimi penceresini açın, Hiçbirini Seçme ile seçimi temizleyip Tekil Temel Hesap Raporu (TS 500, TBDY 2018) düğümünü işaretleyin (Şekil 21, (1)) ve Tüm Seçili Raporları Oluştur'u tıklayın (2). Rapor önizlemede açılır (15 sayfa); yazdırılabilir ya da PDF olarak kaydedilebilir.
Şekil 21 – Rapor Seçimi: Tekil Temel Hesap Raporu düğümü
Şekil 22 – Rapor önizlemesi: özet tablosu
Rapor özet tablosu, bağ kirişleri bloğu ve her temel için Girdiler (geometri, malzeme, zemin, çözüm biçimi ve yaylar), Birleşimler ve zemin gerilmeleri (servis ve belirleyici birleşimler), Kesme ve zımbalama, Eğilme donatısı ve Sonuç bloklarını içerir.


13. Temel planı ve detay paftası
Çizim düğmesiyle Çizim Seçimi penceresini açın. Temel Planı sekmesinde Temel Aplikasyon Planı Çiz ve Temel Detay Resimlerini Ekle işaretli olmalıdır (Şekil 25, (1)); Kat Planları Çiz (2) temel planını, detayları ve kat kalıp planlarını CivilDraw penceresine çizer (Şekil 26).


Temel planında tekil temeller, bağ kirişleri, kolonlar, aks ve kesit işaretleri, temel adları ve ölçüleri yer alır (Şekil 27). Detay paftasında aynı ölçü ve donatıdaki temeller tek detayda gruplanır: her grup için plan (alt donatı ızgarası) ve A-A kesiti (kalınlık, grobeton, alt ve üst donatı, çember, kolon filizi) çizilir (Şekil 28). Tekil temel tablosu ve bağ kirişi tablosu (Şekil 29) ile pafta donatı metrajı (Şekil 30) paftaya eklenir.
Şekil 27 – Temel aplikasyon planı (DXF çıktısından)
Şekil 28 – Tekil temel detayları: dört temel grubu, plan ve A-A kesiti
Şekil 29 – Tekil temel tablosu ve bağ kirişi tablosu
Şekil 30 – Temel donatı özellikleri ve ölçek tabloları (pafta metrajı)
Metraj: Metraj raporunda tekil temellerin ve bağ kirişlerinin betonu, kalıbı ve grobetonu "Tekil Temeller" ve "Bağ Kirişleri" satırlarıyla genel toplamlara eklenir; donatıları pafta donatı metrajına (Şekil 30) girer.
14. Donatı çapları ve 3B görünüm
Temel donatısı Tablolar → Donatı Seçimi penceresinin Tekil Temel sekmesindeki çaplardan seçilir (Şekil 31; varsayılan Ø14, Ø16, Ø18). Çapları burada değiştirip analizi yineleyebilirsiniz. Tekil temeller ve bağ kirişleri 3B katı modelde de çizilir (Şekil 32 – 33); 3B pencerede tıklama ya da pencere ile seçilip özellik penceresi açılabilir.
Şekil 31 – Donatı Seçimi: Tekil Temel sekmesi


15. Dikkat edilecekler
- Temel ölçüleri değiştikçe (özellikle Y ve S çözümünde) kolon taban kuvvetleri değişir; boyutlandırmadan sonra analizi yineleyin ve uyarı kalmayana dek döngüyü sürdürün (Bölüm 8).
- Köşe kolonları deprem birleşimlerinde çekme alabilir; 0,9G − 0,3Ez içeren birleşimler köşe temelinde kalkma ve devrilmeyi belirler. Bu temellerde üst donatı gerekebilir.
- Temel kalınlığı en az kolon filizinin kenetlenme boyunu sağlamalıdır (bu örnekte Ø14 için 484 mm → H ≥ 60 cm).
- Klasik temel hesabında bağ kirişleri analiz modeline girmez; tekil temeli şerit temelle birlikte kullanıyorsanız yapı-temel birlikte analizi seçin (Tekil Temel Tasarımı Bölüm 14).
- Otomatik boyutlandırma ölçü kilidi işaretli temellere dokunmaz; toplam taban alanı yapı alanının yarısını aşarsa radye önerilir.