DXF Mimari Plandan Statik Proje

1. Bu senaryo hakkında

En yaygın işlerden biri şudur: elinizde mimarın DXF planı var; bundan StatiCAD'de statik model, hesap raporu ve statik çizimler (kalıp ve temel planları, açılımlar) üretmek istiyorsunuz. Bu makale işin tamamını bir yapay zekâ ajanına yaptırmayı anlatır: ajan DXF dosyasını kendisi okur ve yorumlar, sonra modeli StatiCAD'de komutlarla çizer, analizi çalıştırır, raporu ve çizimleri dosyaya yazar. Siz her aşamada sonucu görür, onaylar ya da düzeltirsiniz.

Gereken	Açıklama
Ajan	Claude Code (önerilen) ya da Codex. Program içi asistan bu iş için uygun değildir: DXF dosyasını okuyamaz.
StatiCAD	Ultimate ya da Hybrid (terminal kanalı ile, --term). Diğer sürümler için 9. bölüm.
DXF dosyası	Mimari kat planı; DWG ise önce DXF olarak kaydedin (4. bölüm).
Statik bilgiler	Yapı türü, kat sayısı ve yükseklikleri, malzeme, yönetmelik ve deprem değerleri, bilinen kesitler. Mimari plan bunları içermez; ajan size soracaktır.

bilgi

Önce kurulum: Claude Code kurulumu, StatiCAD'in --term ile açılması ve ilk istem Claude Code makalesinde anlatıldı. Bu makale oradaki adımların yapıldığını varsayar.

2. Yapay zekâ DXF'i nasıl okur?

DXF düz metin biçiminde bir çizim dosyasıdır. Ajan onu bir resim gibi görmez; küçük bir program (betik) yazarak içindeki verileri okur: hangi katmanda hangi nesne var, koordinatları ne, hangi blok nerede kullanılmış. Bu nedenle ajan ekranda görmediğiniz her şeyi de görür (4.3). Yorumda kullandığı bilgiler:

DXF'teki bilgi	Ajan ne için kullanır
Çizgiler ve çoklu çizgiler (LINE, LWPOLYLINE)	Paralel kenar çizgisi çiftlerinden duvar eksenini ve kalınlığını; aks çizgilerinden aksları çıkarır.
Bloklar (INSERT)	Kapı, pencere ve kolon bloklarının yerini ve genişliğini bulur. Blok adları (ör. KAPI_90, PENCERE_120) tanımayı kolaylaştırır.
Katman adları	DUVAR, KOLON, AKS, PENCERE gibi adlar eleman türünü gösterir. Adlar anlaşılmazsa ajan size sorar.
Taramalar (HATCH)	Dolu taranmış dikdörtgenler çoğu zaman betonarme kolon ve perde kesitidir.
Yaylar (ARC)	Kapı açılış yayları eleman değildir. Eğri duvarlar kısa düz parçalarla yaklaşık çizilir.
Yazılar ve ölçüler (TEXT, MTEXT, DIMENSION)	Oda adları, kotlar ve ölçü değerleri yorumu doğrulamak için kullanılır.
Birim ayarı ($INSUNITS)	Çizimin mm, cm ya da m olduğunu gösterir; StatiCAD'de birim cm'dir.

3. Koordinatlar: birim, eksen ve başlangıç noktası

• Birim: Türkiye'de mimari çizimler çoğunlukla cm ya da mm'dir. Ajan birimi dosyadan ve bilinen bir ölçüden (ör. kapı genişliği, ölçü yazısı) doğrular, her şeyi cm'ye çevirir.
• Y ekseni: DXF'te Y yukarı, StatiCAD'de ise ekranda aşağı doğrudur. Ajan Y'yi aynalamazsa plan dikey olarak ters (ayna görüntüsü) çizilir. İstemde söyleyin ve ilk duvarlardan sonra planı kontrol edin.
• Başlangıç noktası: Planın sol alt köşesini (ya da ilk aks kesişimini) (0,0) almak koordinatları okunur kılar.
• Katlar: StatiCAD'de katlar 1'den başlar; temeller kat 0'a (TEMEL) çizilir.

ipucu

İlk duvarlardan sonra durdurun: Yön, ölçek ya da aynalama hatası ilk birkaç duvarda görülür. Ajana ilk duvarlardan sonra ekran görüntüsü aldırıp planla karşılaştırın; sorun yoksa devam ettirin.

4. DXF dosyasını hazırlamak

Ajan karmaşık bir dosyayı da okuyabilir; ama dosyada ne kadar az gereksiz şey olursa yorum o kadar hızlı ve doğru olur. Aşağıdaki hazırlık AutoCAD içindir; BricsCAD, ZWCAD, GstarCAD gibi programlarda komutlar aynı adı taşır. Komutların başına alt çizgi koyarsanız (_PURGE) Türkçe arayüzde de çalışır.

4.1. Sadeleştirme gerekir mi?

	Yapay zekânın okuması (bu makale)	StatiCAD'in 2D İçe Aktar aracı (elle)
Kabul edilen nesneler	Hepsi: çizgi, çoklu çizgi, blok, tarama, yazı, ölçü	Yalnız LINE (çizgi); çoklu çizgi ve blok kabul edilmez
Patlatma (EXPLODE)	Gerekmez; blokları patlatmayın, blok adları kapı ve pencereleri tanımaya yarar	Gerekir: çoklu çizgiler ve bloklar patlatılmalıdır
Seçim	Ajan elemanları kendisi bulur	Her eleman için iki kenar çizgisi fareyle sürüklenerek seçilir; fazladan nesne yakalanırsa “2 adet çizgi seçiniz” uyarısı çıkar
Sadeleştirme	Önerilir (hız ve doğruluk); zorunlu değil	Gereklidir: mobilya, tarama, ölçü gibi nesneler seçimi bozar

Kısacası: ajan için gereksizi silin, ama patlatmayın.

4.2. Önerilen hazırlık adımları

1. Planı ayrı bir dosyaya alın. Bir katın planını seçip _WBLOCK ile yeni bir dosyaya yazmak en temiz yoldur: yeni dosyada yalnız seçtiğiniz nesneler ve onların kullandığı tanımlar bulunur; düzen (layout) sayfaları, antetler, kesitler ve başka katların çizimleri gelmez. Her kat için ayrı dosya hazırlamak yorumu kolaylaştırır.
2. Gereksiz nesneleri silin, yalnız gizlemeyin. Mobilya, peyzaj, tesisat, tarama desenleri, açıklama yazıları. Katmanı kapatmak ya da dondurmak nesneleri dosyadan çıkarmaz (4.3). Ölçüleri ve oda adlarını bırakabilirsiniz; ajan yorumu doğrulamak için kullanır.
3. Temizleyin: _PURGE › Tümünü temizle (iç içe öğeler dahil) komutunu silinecek bir şey kalmayana kadar birkaç kez çalıştırın; ardından _AUDIT ile dosya hatalarını düzeltin.
4. Gerçek boyut ve birim: Çizim 1:1 ölçekte olmalıdır. Bilinen bir ölçüyü (ör. bir duvar boyu) _DIST ile ölçüp birimi doğrulayın.
5. Düz plan: Bütün nesneler Z = 0 düzleminde olmalıdır (gerekirse _FLATTEN).
6. Başlangıç noktası (isteğe bağlı): Planın sol alt köşesini (0,0)'a taşıyın. Taşımazsanız ajan ötelemeyi kendisi yapar.
7. DXF olarak kaydedin: _SAVEAS › dosya türü AutoCAD 2013 DXF (ya da 2010/2018; metin biçimi). DWG ikili bir biçimdir, ajan doğrudan okuyamaz.

4.3. Silinmiş nesneler neden görünür? PURGE ne işe yarar?

Ajan bazen sizin silindiğini düşündüğünüz nesneleri raporlar. Bunun nedeni hemen her zaman nesnenin dosyada hâlâ durmasıdır:

Durum	Neden	Çözüm
Kapalı ya da dondurulmuş katmandaki nesneler	Ekranda görünmez ama dosyada durur.	Nesneleri ya da katmanı silin. Silemiyorsanız ajana “şu katmanları yok say” deyin.
Kullanılmayan blok tanımları	Planda yerleştirilmemiş blokların içeriği dosyanın blok bölümünde kalır.	_PURGE (tümünü temizle, iç içe öğeler dahil).
Düzen (layout) sayfaları	Antet, görünüş ve notlar kağıt alanında durur.	_WBLOCK ile yalnız plan nesnelerini yeni dosyaya yazın ya da ajana yalnız model alanını okumasını söyleyin.
Planın uzağında kalmış eski çizimler	Model alanında, ekran dışında unutulmuş revizyonlar ya da detaylar.	Ajanın raporladığı çizim sınırlarına bakın; uzaktaki parçaları silin.
DWG'de artımlı kayıt kalıntısı	AutoCAD'in artımlı kaydı (ISAVEPERCENT 0 değilken) silinen nesnelerin verisini DWG dosyasında bir süre bırakabilir; bazı okuyucular bunları gösterir.	Dosyayı DXF olarak kaydedin ya da ISAVEPERCENT değerini 0 yapıp dosyayı yeniden kaydedin.

bilgi

Kısa yanıt: PURGE, silinmiş nesneleri değil, kullanılmayan tanımları (bloklar, katmanlar, yazı ve çizgi stilleri) temizler; dosyayı küçültür ve görünmeyen blok içeriklerinin yoruma karışmasını önler. Görünmesini istemediğiniz nesneleri önce silin, sonra PURGE ve AUDIT yapın, en sonda DXF olarak kaydedin. AutoCAD'in yazdığı DXF dosyasında silinmiş nesne bulunmaz.

4.4. Katman adları ve ajana verilecek bilgiler

• Duvar, kolon, pencere, kapı ve aks çizgileri ayrı ve anlaşılır adlı katmanlardaysa yorum çok daha güvenli olur. Mimarın katman adları farklıysa ajana söyleyin: “duvarlar A-WALL, kolonlar A-COLS katmanında”.
• Plan birden fazla katı içeriyorsa hangi bölgenin hangi kat olduğunu belirtin ya da katları ayrı dosyalara alın.
• Kat yüksekliklerini, döşeme kalınlıklarını ve bilinen kesitleri ajana yazılı verin; mimari plan bu bilgileri içermez.

5. Adım adım iş akışı

İşi aşamalara bölün ve her aşamanın sonunda sonucu onaylayın. Aşağıdaki istemleri sırayla kullanın; klasör, dosya ve değerleri kendi projenize göre değiştirin.

5.1. Aşama 1 — Keşif: dosyada ne var?

DXF'i C:\StatiCAD\AI_Projeler klasörüne koyun, StatiCAD'i --term ile açın ve Claude Code'da yeni oturum başlatın:

C:\StatiCAD\Ultimatex64 klasöründeki AGENTS.md ve YARDIM_AI_KOMUTLAR.md dosyalarını oku.
Sonra C:\StatiCAD\AI_Projeler\zemin_kat.dxf mimari planını bir betikle oku (gerekirse Python ve ezdxf kur); dosyanın tamamını sohbete yapıştırma.
Bana şunları raporla:
- çizim birimi ve çizim sınırları (en küçük / en büyük X, Y),
- katmanlar, her katmandaki nesne türleri ve sayıları,
- blok adları ve kaç kez kullanıldıkları,
- yazılar (oda adları, kotlar) ve ölçüler,
- kapalı ya da dondurulmuş katmanlardaki nesneler, model alanı dışındaki (düzen sayfası) nesneler ve planın uzağında kalan çizim parçaları.
Henüz StatiCAD'e hiçbir şey çizme.

Hybrid'de ilk satırı şöyle yazın: “C:\StatiCAD\Hybrid klasöründeki YARDIM_AI_KOMUTLAR.md ve AI_Terminal_yardim.md dosyalarını oku (bu sürümde AGENTS.md yok).” Terminali olmayan sürümler için 9. bölüm.

Raporu okuyun. Beklemediğiniz katmanlar ya da nesneler varsa DXF'i 4. bölümdeki gibi temizleyin ya da ajana neyi yok sayacağını söyleyin.

5.2. Aşama 2 — Yorum: hangi çizgi hangi eleman?

Bu plandan statik model için yorum yap ve tablo olarak göster:
- duvarlar: eksenin başlangıç ve bitiş koordinatı, kalınlık,
- kolonlar ve perdeler: merkez ya da köşe koordinatları, boyutlar,
- kapı ve pencereler: bulunduğu duvar, konumu, genişliği,
- akslar.
Koordinatları cm'ye çevir, Y eksenini aynala (StatiCAD'de Y ekranda aşağı doğrudur) ve planın sol alt köşesini (0,0) al.
Emin olmadığın her şeyi ayrı bir listede yaz; ölçü uydurma.
Yorumunu bir PNG görüntüsü olarak da çiz ki kontrol edeyim.

Tabloyu ve görüntüyü planla karşılaştırın: duvar kalınlıkları, açıklık genişlikleri, kolon yerleri. Hatalı ya da eksik olanları yazın; ajan yorumu düzeltir.

5.3. Aşama 3 — Proje ayarları ve model çizimi

Yorumu onaylıyorum. Düzeltmeler: [buraya yazın].
StatiCAD'de şunları yap:
1. Yeni proje aç (açık bir proje varsa önce bana sor).
2. Yönetmelik TBDY 2018, bina tipi yığma, 2 kat, kat yüksekliği 280 cm; zemin sınıfı ZC, SS = 1.2, S1 = 0.35 (örnek değerler).
3. Zemin katın duvarlarını, kapı ve pencerelerini, döşemelerini ve kat 0'a temellerini çiz.
4. İlk birkaç duvardan sonra planın yönünü ve ölçeğini ekran görüntüsüyle kontrol et ve bana göster; sorun yoksa devam et.
5. Birinci katı aynı plandan çiz.
Her adımın sonunda neyi çizdiğini kısaca özetle.

• Yığma binada kapı ve pencere çizildiğinde duvar otomatik bölünür ve üstüne hatıl gelir.
• Ajan çizimden sonra modeli ekran görüntüsüyle size gösterir. Ayrıca StatiCAD'de plan ve 3B görünümde kendiniz bakın.
• StatiCAD terminalinde kat kopyalama komutu henüz yoktur; ajan benzer katları aynı yorumdan yeniden çizer.

5.4. Aşama 4 — Analiz, hesap raporu ve statik çizimler

Analizi çalıştır. Uyarıları ve yetersiz elemanları önem sırasıyla açıkla; düzeltme önerilerini önce bana sun, onayım olmadan değer değiştirme.
Onaydan sonra:
- projeyi C:\StatiCAD\AI_Projeler\bina1.sy4 olarak kaydet,
- tüm raporları oluştur ve C:\StatiCAD\AI_Projeler\bina1_rapor.pdf olarak dışa aktar,
- kalıp ve temel planlarını çiz, C:\StatiCAD\AI_Projeler\bina1_planlar.dxf olarak kaydet,
- oluşan dosyaları diskte doğrula ve listele.

bilgi

Demo sürümünde: Rapor ve DXF dışa aktarma demo kurulumlarda kapalıdır; model kurulup analiz edilebilir.

6. Yapı türüne göre notlar

Yapı türü	Mimari plandan gelen	Sizin vermeniz gereken
Yığma	Duvar konumları ve kalınlıkları, kapı ve pencere açıklıkları	Duvar malzemesi, döşeme türü ve kalınlığı, hatıl ve temel boyutları, kat yükseklikleri
Betonarme	Kolon ve perde kesitleri (çoğunlukla taranmış alanlar), akslar	Kiriş yerleşimi ve kesitleri (mimari planda çoğunlukla yoktur; ajan aks ve duvar hatlarından öneri yapar, siz onaylarsınız), beton ve çelik sınıfı, döşeme kalınlığı
Ahşap ve çelik	Duvar ve kolon konumları	Malzeme sınıfı (ör. C24), kesitler, birleşim kabulleri

Hiçbir türde ajan bu değerleri kendiliğinden uydurmamalıdır; istemlerde “bilmediğin değeri bana sor” cümlesi bunu güvenceye alır.

7. Sınırlar ve dikkat edilecekler

• Mimari plan statik proje değildir. Ajanın kurduğu model, sizin onayınızla verilen statik kabullerle anlam kazanır. Taşıyıcı sistem kararları ve sonuçların kontrolü sorumlu mühendise aittir.
• Yorum hataları: birbirine değmeyen ya da üst üste binen çizgiler, kalınlığı değişen duvarlar, eğik ve eğri duvarlar, çok katmanlı duvar kesitleri (sıva, yalıtım) yanlış yorumlanabilir. Aşama 2'deki tablo ve görüntü bu yüzden önemlidir.
• Düğüm birleşimleri: çizimden sonra duvar uçlarının birleştiğini kontrol edin; analiz uyarıları açık uçları ve kopuk elemanları gösterir.
• Büyük dosyalar: ajan DXF'i betikle okur, dosyanın tamamını sohbete yapıştırmaz; yine de çok büyük ve karmaşık dosyalar yavaşlatır. Katları ayrı dosyalara bölün.
• Kullanım sınırı: uzun projelerde Claude Pro'nun dönemsel kullanım sınırına ulaşılabilir. İşi aşamalara bölmek ve her katı ayrı oturumda yapmak sınırı rahatlatır.

8. Alternatif: StatiCAD'in kendi 2D İçe Aktar aracı

Yapay zekâ kullanmadan da mimari planı modele dönüştürebilirsiniz: Dosya › 2D İçe Aktar (ya da başlangıç ekranındaki DWG Import) DWG/DXF planı TechnicDraw editöründe açar; Import Araç Çubuğu'ndan eleman türü seçilip duvarın iki kenar çizgisi fareyle sürüklenerek seçilir. Bu araç yalnız LINE nesnelerini kabul eder: çoklu çizgileri ve blokları önce patlatın (EXPLODE), çizimi sadeleştirin, referans köşeyi (0,0)'a taşıyın ve birimi cm yapın. Ayrıntılar StatiCAD Kılavuzu'nun 12.1 bölümündedir.

9. Terminali olmayan sürümler

Profesyonel, Standart, Betonarme ve Yığma sürümlerinde terminal kanalı yoktur. Ajan DXF'i yine okuyup yorumlayabilir; modeli ise computer use ile ekrandan, StatiCAD'in alt komut satırına duvar komutunu (w) ve köşe koordinatlarını yazarak çizer. Bu yol çok daha yavaştır; küçük planlar ve tek katlı yapılar için uygundur. Her aşamada ekran görüntüsüyle kontrol isteyin.

1. Komut satırı ana ekranda görünmüyorsa alt araç çubuğundaki komut satırı simgesiyle ya da Program Ayarları › Otomatik İşlemler › Komut Satırı Göster seçeneğiyle açın.
2. Oturumun ilk mesajı olarak aşağıdaki istemi gönderin. Klasör ve program adını kendi sürümünüze göre değiştirin (computer use makalesindeki liste).
3. Sonra Aşama 1–4 istemlerini sırayla kullanın; Aşama 1 isteminin ilk satırını (AGENTS.md okuma) çıkarın.

StatiCAD Profesyonel kullanıyorum; program dosyası C:\StatiCAD\V10ProX64\StatiCAD.exe. Bu sürümde terminal kanalı yok: DXF planını betikle okuyup yorumlayacaksın, modeli computer use ile ekrandan çizeceksin.
Çizerken şu kurallara uy:
- Duvarları alt komut satırından çiz: giriş kutusuna w yazıp Enter'a bas, Duvar Özellikleri penceresinde kalınlığı ve eleman tipini kontrol edip OK'e bas, sonra her köşe için X,Y yazıp Enter'a bas (@dX,dY de olur). Duvar zinciri bitince çizim alanında sağ tıkla.
- Birim cm; X sağa, Y ekranda aşağı doğrudur. DXF'teki Y değerlerini aynala.
- Ana pencere odaktayken Shift+harf kısayoldur. Yazmadan önce odağın komut satırında olduğunu doğrula; komut satırında küçük harf kullan.
- Temelleri TEMEL katına (kat 0) çiz; katlar arasında Ctrl+Yukarı ok ve Ctrl+Aşağı ok ile geç.
- İlk iki duvardan sonra Z.Hepsi ile modeli ekrana sığdır, ekran görüntüsünü planla karşılaştır ve bana göster.
- Program açıksa ikinci kez başlatma. Var olan dosyaların üzerine yazmadan ve programı kapatmadan önce bana sor.
Şimdilik hiçbir şey çizme: ana ekranın görüntüsünü al, komut satırının açık olduğunu doğrula ve sonraki isteğimi bekle.

bilgi

Ajan yönerge dosyaları: Ajanlar için hazırlanan yönerge dosyaları (AGENTS.md ve computer use'a özgü çalışma kılavuzu) yalnız Ultimate kurulumunda bulunur. Diğer sürümlerde yukarıdaki istem, bu dosyalardaki en gerekli kuralları ajana kendisi verir.

Anthropic, OpenAI ve Google hizmetlerinin plan, fiyat ve menü adları zamanla değişebilir; güncel bilgi için bağlantı verilen resmi sayfalara bakın. Yapay zekânın kurduğu model ve ürettiği sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.